صرافی ارز ایران

نرخ جهانی اونس طلا

نرخ برابری ارزها

شاخص سهام 749 واحد رشد کرد ؛ دوپینگ ارزی بورس تهران

arziran

 

پس از سه روز نوسان ناچیز شاخص سهام، دیروز به کمک نمادهای بزرگ، نماگر بورس تهران جهش 749 واحدی معادل 94/ 0 درصد را تجربه کرد. به این ترتیب، بار دیگر بازار سهام از محدوده زیان در سال 95 خارج شد. کارشناسان مهم‌ترین دلیل این روند را تعدیل نرخ دلار طی هفته‌های اخیر ارزیابی می‌کنند. به باور آنان تثبیت نرخ اسمی ارز، تبعات منفی برای اقتصاد دارد و در مقابل تناسب این نرخ با واقعیت‌های اقتصادی موجب رونق تولید و صادرات می‌شود. با توجه به اینکه بازارها طبق یک قاعده سنتی همواره به پیشواز رویدادها می‌روند بورس تهران نیز به‌عنوان ویترین اقتصاد، نسبت به تعدیل نرخ در بازار واکنش مثبت نشان دادند. این واکنش مثبت تحت تاثیر بهبود سودآوری شرکت‌های صادراتی رخ داده است. از همین رو ارزش گروه‌های صادرات‌محور با جهش قابل توجهی روبه‌رو شد. در ابتدای پاییز، رشد قیمت جهانی کالاها از صنایع بزرگ بازار سهام کشورمان حمایت می‌کرد؛ روندی که باعث شد شاخص سهام در این مدت بتواند از سطح 76 هزار واحدی تا 80 هزار واحد رشد کند. طی هفته‌های اخیر نیز افزایش نرخ دلار به‌عنوان دیگر بال بهبود سودآوری این گروه‌ها، اثر خود را ابتدا در قیمت محصولات بورس کالا و در معاملات دیروز در بورس اوراق گذاشت.

دنیای اقتصاد – فاطمه اسماعیلی: بورس تهران روز گذشته با رشد 749 واحدی همراه شد و بیشترین رشد از 8 آبان ماه را تجربه کرد. با قرار گرفتن این نماگر در سطح 80 هزار و 830 واحدی نه تنها بورس تهران از کمند زیان نجات یافت بلکه رشد 76/ 0 درصدی نیز در کارنامه سال 95 این بازار به ثبت رسید. با وجود رشد بیش از 9/ 0 درصدی شاخص کل، شاخص کل هم وزن تنها رشد 2/ 0 درصدی را تجربه کرد. موضوعی که به روشنی حکایت از تحرک نقدینگی بازار در گروه‌های بزرگ بازار دارد. در معاملات دیروز نیز 6 نماد با بیشترین تاثیر مثبت بر شاخص را نمادهای گروه فلزی-معدنی تشکیل داده بودند که در مجموع 425 واحد از رشد این نماگر را به دوش کشیدند. پس از رشد قابل توجه قیمت کالاها به خصوص فلزات در بازارهای جهانی و ثبات نسبی سطوح قیمتی به دست آمده در این بازارها، نرخ دلار نیز طی هفته‌های گذشته جهش داشت. در حالی‌که انتظار برگشت قیمت جهانی کالاها و همچنین نزول نرخ دلار طی هفته گذشته وجود داشت، اما نشانه‌ها از پایداری نسبی شاخص این بازارها باعث واکنش مثبت سرمایه‌گذاران به سهام شرکت‌های کالایی به خصوص گروه فلزی و معدنی شد. همچنین رشد قیمت فولاد و مس در بورس کالا نیز در استقبال خریداران موثر بود. در این میان گرچه صف‌های خرید طولانی تا میانه معاملات در این نمادها وجود داشت، اما این صف‌ها تا پایان معاملات عرضه شد و حتی قیمت آخرین معاملات نسبت به میانگین قیمت روزانه افت کرد. این موضوع عامل فشار بر قیمت سهام در معاملات امروز خواهد بود. عرضه‌های سنگین را نیز می‌توان ناشی از نگاه معامله‌گران به نسبت‌های بالای قیمت به درآمد و همچنین نیاز به تعدیلات سنگین سودآوری برای توجیه خرید سهام دانست.

 

سیگنال مثبت بازار جهانی

معاملات دیروز بازار سهام با دریافت دو سیگنال مثبت رشدی قابل توجهی را تجربه کرد. موضوعی که بخشی از آن به رشد ماه‌های اخیر قیمت‌ کالاها در بازارهای جهانی برمی‌گردد و بخش دیگر آن به افزایش نرخ دلار در بازار داخل مربوط می‌شود. با نگاهی به روند قیمت‌ها در بازارهای جهانی متوجه می‌شویم که رشد قیمت فولاد خودنمایی می‌کند. بر این اساس دیروز قیمت ورق‌های فولادی گرم در بازار آسیا 7 دلار، در چین 5 دلار و در اروپا 10 یورو افزایش یافت. در منطقه Cis قیمت اسلب فولادی 3 درصد رشد کرد و به 415 دلار در تن رسید. میلگرد آجدار با 3/ 2 درصد رشد به 420 دلار رسید. قیمت مس و روی اما تا حدودی تعدیل شد. بر این اساس دیروز بهای مس با افت 7/ 0 درصدی در محدوده 5700 دلار در هر تن قرار گرفت و روی نیز با کاهش 5/ 0 درصدی در سطح 2755 دلار در هر تن معامله شد. با این حال همچنان قیمت فلزات در بازارهای جهانی نسبت به سال گذشته و همچنین ماه‌های اخیر رقم‌های بالایی را نشان می‌دهد.

 

رشد کالایی‌ها بر مدار دلار

در این میان رشد پرشتاب هفته گذشته نرخ دلار در بازار آزاد نیز مزید بر علت شده است. نرخ دلار که طی هفته‌های گذشته به‌صورت ثانیه‌ای رشد می‌کرد، در چند روز اخیر در سطوح 3900 تومان جا خوش کرده است و تمایلی به حرکت در مسیر نزولی از خود نشان نمی‌دهد. در شرایط کنونی سیاست دستوری و ایجاد شوک نزولی به ارز نیز از سوی دولت و بانک مرکزی برای تعدیل نرخ دلار مشاهده نمی‌شود. اثر نوسانات نرخ دلار بر سودآوری شرکت‌های بورسی کاملا مشخص است.

در صورتی که یک بنگاه اقتصادی برای تامین مواد اولیه، خرید تجهیزات و تکنولوژی تولید از تقاضاکنندگان ارز باشد، تغییرات نرخ ارز می‌تواند برنامه‌های تولیدی این شرکت‌ها را دستخوش تغییراتی کرده و بهای تمام شده محصولات تولیدی این دسته از بنگاه‌ها را افزایش یا کاهش دهد. موضوعی که طبیعتا ارزش سهام این شرکت‌ها را نیز دچار نوساناتی می‌کند. افزایش نرخ ارز منجر به افزایش میزان بدهی خارجی، از سوی این شرکت‌ها می‌شود.در مقابل افزایش نرخ ارز برای شرکت‌های کالایی بورس تهران، اثری مثبت در پی دارد. نرخ‌گذاری محصولات این شرکت‌ها اثر مستقیمی بر نرخ دلار دارد. بر این اساس در صورت رشد نرخ دلار، محصولات تولیدی این شرکت‌ها با قیمت بالاتری به فروش رفته و سودآوری بیشتری نصیب آنها می‌شود. این موضوع درخصوص نیمی از شرکت‌های بورسی صدق می‌کند (دسته کالایی).

نرخ دلار طی هفته‌های گذشته رشدهای چشمگیری را به ثبت رسانده است. در این شرایط رئیس کل بانک مرکزی که این روزها به دلیل افزایش افسارگسیخته قیمت انواع ارز و به ویژه دلار زیر تیغ منتقدان سیاست‌های اقتصادی و ارزی دولت قرار دارد، برای مهار رشد دلار این بار دست به دامن شرکت‌های پتروشیمی کشور شده تا به مدد تزریق ارز ناشی از صادرات محصولات پتروشیمی در بازار، سر و سامانی به نرخ ارز بدهد. ولی‌الله سیف با بیان اینکه آرامش در بازار ارز به شیوه دستوری امکان‌پذیر نیست، اظهار کرد: بانک مرکزی درصدد است این آرامش با منطق‌های اقتصادی و با تصمیم‌گیری‌های درست و اصولی در بازار نهادینه شود، به‌طوری که با ثبات و پایدار باشد و بر اساس متغیرهای واقعی اقتصادی شکل گیرد. وی از واحدهای فعال پتروشیمی در بازار درخواست کرد تا با توجه به سهم عمده‌ تامین ارز کشور توسط آنها، با عملکرد درست توام با انضباط، نیاز نقدینگی خود را در پایان امسال بدون ایجاد نوسان در بازار ارز تامین کنند. در هفته گذشته نیز رئیس کل بانک مرکزی به تلاش برای تعدیل نرخ دلار اشاره کرده بود. این موضوع می‌تواند بر نرخ دلار اثر منفی داشته باشد. با این حال شواهد به این موضوع اشاره دارد که احتمال ریزش شدید نرخ دلار اندک است.

 

ذره‌بین بورس روی بورس کالا

سیگنال مثبت ناشی از دلار 3900 تومانی همچنین رشد قیمت فولاد در بازار جهانی در بورس کالا نیز موثر بوده است. طبیعتا جهش قیمت‌ها در بازارهای جهانی خود را در صورت‌های مالی شرکت‌های ذی‌نفع نشان می‌دهد. در این میان رشد قیمت محصولات برخی نمادها در گروه‌هایی همچون فلزی‌ها به گروه‌های دیگر بازار نیز تسری پیدا می‌کند. به‌عنوان مثال با رشد شمش فولاد خوزستان انتظار رشد قیمت محصولات سنگ آهنی نیز وجود دارد. این موضوع می‌تواند اثر مثبتی در صورت‌های مالی «کگل» و «کچاد» داشته باشد. علاوه بر این نماد برخی گروه‌های سرمایه‌گذاری نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرند. شرکت‌هایی همچون شرکت سرمایه‌گذاری امید و توسعه معادن و فلزات که در پرتفوی خود سهام این شرکت‌های معدنی را دارند نیز وارد این گردونه رشد شدند.

 

در بازار چه گذشت؟

نماگر بورس تهران معاملات روز سه‌شنبه را با رشد 749 واحدی به پایان رساند و در سطح 80 هزار و 830 واحدی قرار گرفت. روز گذشته (با احتساب معاملات بلوکی و اوراق مشارکت) شاهد دادوستد یک میلیارد و 190 میلیون سهمی در حدود 64 هزار نوبت معاملاتی بودیم تا ارزش کل معاملات این روز بازار سهام حدود 340 میلیارد تومان شود. بررسی‌های «دنیای ‌اقتصاد» نشان می‌دهد حجم و ارزش معاملات این بازار نسبت به میانگین یک روز قبل به ترتیب حدود 36 و 40 درصد رشد کرده است. تعداد معاملات نیز در همین بازه زمانی با رشد حدود 21 درصدی مواجه شد. معاملات مثبت در نمادهای زیرمجموعه فلزی و معدنی سبب شد تا شاخص کل بورس در مسیر صعودی قرار گیرد. در این میان نماد معاملاتی شرکت‌های ملی صنایع مس ایران، فولاد مبارکه اصفهان، معدنی و صنعتی گل‌گهر، معدنی و صنعتی چادرملو و فولاد خوزستان بیشترین نقش را در روند روز گذشته بورس تهران بر عهده داشتند. عنوان بیشترین افزایش قیمت در این روز به ترتیب به نام نماد معاملاتی شرکت‌های باما، پتروشیمی خارک، کشت و صنعت پیاذر، عمران و توسعه فارس و سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی ثبت شد. در مقابل نماد معاملاتی شرکت‌های لعابیران، سیمان سپاهان، سامان گستر اصفهان، سیمان بهبهان و توسعه شهری توس گستر بیشترین کاهش قیمت سه‌شنبه بورس را به خود دیدند.

13950917 2

تقابل نیروها در‌2 بازار

13950826 1

 

روز گذشته بازارهای داخلی در حالی معاملات هفتگی خود را آغاز کردند که ارز و سهام دو نیمه کاملا متفاوت در دادوستدهای خود شاهد بودند. در ابتدای معاملات شاخص بورس رشد کرد. در مقابل نرخ دلار در همان ابتدای کار بدون مداخله بازارساز دچار افت شد. اما با ادامه معاملات هر دو بازار روندی معکوس در پیش گرفتند، جهت شاخص سهام کاهشی شد و نرخ دلار مسیری افزایشی را طی کرد. رشد قیمت نفت در پایان هفته گذشته باعث شد نماگر بورس تهران معاملات را با رشد بیش از 160 واحدی تحت تاثیر نمادهای وابسته به گروه‌های پالایشی و پتروشیمی آغاز کند. در ادامه اما، نگرانی‌های غیراقتصادی درخصوص آینده برجام منجر به تغییر روند بازار سهام شد تا در نهایت رشد شاخص کل بورس به 40 واحد محدود شود. در سمت دیگر، نرخ دلار با توجه به تعدیل انتظارات به‌واسطه رشد قیمت نفت و اظهارات هفته گذشته رئیس‌کل بانک مرکزی کاهش حدود 35 تومانی را تجربه کرد. با این حال، در میانه معاملات چرخش انتظارات به‌واسطه برخی نگرانی‌های غیراقتصادی زمینه‌ساز فعالیت سفته‌بازان شد. امری که موجب تقویت تقاضای سوداگری در بازار حواله‌ای ارز و افزایش 85 تومانی دلار و رسیدن نرخ آن به سطح 3865 تومانی شد.

روز شنبه، قیمت دلار زیر کانال 3 هزار و 800 تومان معامله شد، ولی با باز شدن بازار دبی مسیر قیمت بازار داخلی نیز تغییر کرد. در اولین روز هفته، قیمت دلار تا محدوده 3 هزار و 780 تومان پایین رفت، اما در نهایت با قیمت 3 هزار و 860 تومان به کار خود پایان داد. به گفته فعالان بازار، پس از باز شدن بازار دبی و افزایش نرخ حواله درهم، قیمت‌ها در بازار داخلی نیز به سرعت در مسیر افزایشی قرار گرفتند. در این شرایط، تعداد زیادی از فعالان، افزایش نوسان دلار را ناشی از تغییرات نرخ حواله درهم دانستند. به گفته برخی بازیگران، آنچه موجب شده است با اختلال در عرضه حواله درهم مواجه شویم، متغیرهای غیراقتصادی و جو روانی ناشی از آن بوده است. «دنیای اقتصاد» در این گزارش به جزئیات علل افزایش نرخ حواله درهم و چگونگی تبدیل آن به مرکز اختلال بازار ارز داخلی پرداخته است. همسو با رشد قیمت دلار، روز شنبه سکه تمام بهار آزادی نیز با 13 هزار تومان رشد به قیمت یک میلیون و 128 هزار تومان رسید.

 

مقاومت دلار

در ابتدای روز شنبه، در وزن‌کشی انتظارات اخبار مثبت بر اخبار منفی غلبه کرد تا بازار با کاهش قیمت فعالیت خود را آغاز کند. در اولین روز هفته، دلار معاملات خود را با قیمت 3 هزار و 794 تومان آغاز کرد که 21 تومان کمتر از قیمت بسته شده روز پنج‌شنبه بود. این کاهش بدون مداخله و عرضه ارز صورت گرفت و بیشتر ناشی از اخباری مانند افزایش درآمدهای نفتی پس از توافق اوپک بود. پس از شروع کاهشی، در همان ساعات ابتدایی روز با آغاز عرضه بازارساز، قیمت دلار افت بیشتری را تجربه کرد و تا 3 هزار و 781 تومان پایین رفت. در این وضعیت، نرخ فروش صرافی‌های بانکی نیز تا 3 هزار و 775 تومان افت کرده بود. همزمان با شکل‌گیری چنین روند کاهشی بود که برخی از معامله‌گران از بازار کنار کشیدند تا در انتظار قیمت‌های پایین‌تر باقی بمانند. با این حال، از حدود ساعت 12 بعدازظهر بود که برخلاف انتظار این گروه جهت بازار تغییر کرد و قیمت دلار به سرعت به کانال 3 هزار و 800 تومان بازگشت. در این شرایط، سرعت افزایش نرخ به اندازه‌ای بود که پیش از ساعت یک بعدازظهر، قیمت دلار تا نزدیکی سطح 3 هزار و 850 تومان بالا رفت. به گفته فعالان، تغییر مسیر بازار ارز داخلی پس از شروع به کار بازار دبی کلید خورد. در این وضعیت بالا رفتن نرخ حواله درهم سیگنال افزایشی به معامله‌گران بازار داخلی داد و زمینه‌ساز صعود قیمت‌ها در میدان روبه‌روی پاساژ افشار شد. این موضوع نشانگر آن بود که یکی از مهم‌ترین عواملی که روند قیمت در بازار داخلی را پرنوسان می‌کند، نرخ حواله درهم است. در واقع، عامل زمینه‌ساز اخلال قیمت‌ها در پاساژ افشار را باید از کانال دبی جست‌وجو کرد.جهت اثبات این مدعا بار دیگر می‌توان به روند قیمت روز شنبه اشاره کرد. در حالی که تا ساعت 2 بعدازظهر، قیمت دلار تا 3 هزار و 865 تومان بالا رفته بود، با پایان معاملات نرخ حواله درهم، روند افزایشی دلار به میزان زیادی متوقف شد و در نهایت با قیمت 3 هزار و 860 تومان به کار خود پایان داد. این قیمت که 45 تومان بالاتر از روز پنج‌شنبه بود، بخشی از کاهش قیمت 100 تومانی روز پنج‌شنبه را جبران کرد.

 

چرایی رشد درهم؟

اکثر فعالان بازار ارز، رشد قیمت دلار را ناشی از افزایش نرخ حواله درهم دانسته‌اند و اظهار می‌کردند که تقویت پول کشور همسایه در برابر ریال یکی از مهم‌ترین عوامل زمینه‌ساز افزایش بازار داخلی بوده است. در این شرایط، دلایل متفاوتی برای رشد نرخ حواله درهم مطرح شده است. بخشی زیادی از فعالان، رشد درهم را به افزایش تقاضای تجاری نسبت داده‌اند. به گفته این دسته، هرچقدر به انتهای آذرماه نزدیک می‌شویم، تقاضا برای ثبت سفارش و واردات کالا رشد پیدا می‌کند. بخشی از دلیل افزایش تقاضای تجاری آن است که وارد‌کنندگان به‌دنبال آن هستند که پیش از عید کالای مورد نیاز خود را وارد کشور کنند. در کنار این، برخی شرکت‌های تجاری در انتهای سال میلادی برای تسویه حساب‌های خود نیاز به تهیه ارز دارند. افزون بر این دو عامل، روند افزایش قیمت‌ها به‌گونه‌ای بوده است که چشم‌انداز برخی معامله‌گران افزایشی شده است، در نتیجه خرید درهم خود را بالا برده‌اند. تقاضای این دسته بیشتر شکل سفته‌بازی دارد. با وجود تمام عوامل مربوط به سمت تقاضا، برخی فعالان معتقدند که دلیل اصلی رشد درهم، تحدید عرضه حواله از بازار دبی است. در واقع، محدود شدن و کاهش عرضه درهم در کنار رشد تقاضا زمینه‌ساز افزایش حواله درهم شده است. در این شرایط، اقدام روز پنج‌شنبه بازارساز که فروش حواله درهم در محدوده هزار و 30 و هزار و 40 تومان به صورت چک بود هم نتوانست مانع از رشد روز شنبه شود.

 

هشدار کارشناسان

به گفته کارشناسان، بازارساز هم‌اکنون تا حدی توانسته است که قیمت دلار در بازار داخلی را مدیریت کند، ولی رشد نرخ حواله درهم در بازار کشور همسایه در مقابل تلاش سیاست‌گذار عمل می‌کند. دراین شرایط، به‌نظر می‌رسد، سیاست‌گذار بهتر است که از کانال درهم اقدامات لازم را برای افزایش عرضه انجام دهد. با این حال، تاکتیک بازارساز در روز پنج‌شنبه برای مدیریت قیمت‌ها در بازار داخلی تا حدی در روز شنبه نیز اثرگذار بود. روز پنج‌شنبه هنگامی که معامله‌گران سعی می‌کردند بدون معامله، قیمت را جا به جا کنند، بازیگران بازارساز با بالاترین نرخ اعلامی آمادگی برای فروش ارز را عنوان می‌کردند. در این شرایط، قیمت به سختی می‌توانست بدون معامله رشد کند. با این حال، شکل عرضه بازارساز تا حدی جای تامل دارد. برخی کارشناسان تاکید می‌کنند اصرار بر کاهش قیمت در شرایط کنونی می‌تواند هزینه‌های زیادی در بر داشته باشد. آنها باور دارند که در شرایط فعلی از یک سو، کاهش قیمت نیاز به هزینه زیادی دارد و از سوی دیگر حفظ آن بسیار مشکل خواهد بود. به‌عنوان مثال، در روزهای پنج‌شنبه و شنبه قیمت دلار از کانال 3 هزار و 800 تومان پایین رفت، ولی به سرعت به کانال 3هزار و 800 تومان بازگشت. این موضوع موجب شده برخی معامله‌گران تصور کنند که کف 3 هزار و 800 تومان نقطه حمایتی قوی خواهد بود و با اعتماد بیشتری اقدام به خرید و فروش ارز کنند. به گفته برخی کارشناسان، در این شرایط، مدیریت نوسانات در کانال فعلی منطقی‌تر خواهد بود؛ چراکه به احتمال زیاد پس از آذرماه تقاضا به خودی خود در بازار کاهش پیدا خواهد کرد. از سوی دیگر، هنگامی که قیمت حواله درهم در سطح بالایی قرار دارد، مدیریت قیمت‌ها در بازار داخلی با نرخ‌های پایین‌تر بسیار دشوار خواهد بود.

 

افزایش عرضه؟

روز جمعه، حسین یعقوبی، مدیرکل امور بین‌الملل بانک مرکزی ایران از آزادسازی پول‌های بلوکه شده خبر داد و گفت: «خوشبختانه همه پول‌های بلوکه شده‌ منتقل شده و در حال حاضر پولی با عنوان بلوکه شده نداریم اما برای انتقال این پول‌ها در دو کشور آسیایی با مشکل مواجه شده‌ایم که در حال توافق با آنها هستیم و مشکل ما با آنها بر سر تبدیل این پول‌ها است که به‌دنبال دریافت مجوزهای لازم از دفتر کنترل دارایی‌های خارجی آمریکا(OFAC) هستیم». براساس اطلاعات به‌دست آمده، توافق با دو کشور اشاره شده نیز صورت گرفته است و منابع بلوکه شده در این کشورها که به احتمال زیاد عمان و بحرین هستند، در مسیر آزادسازی قرار دارند. با توجه به آزادسازی این منابع و افزایش درآمدهای نفتی پس از توافق اوپک، به‌نظر می‌رسد افزایش قیمت دلار در آینده از سوی عوامل بنیادی حمایت نشود.

در جلسه هماهنگی سیف با پتروشیمی‌ها اتخاذ شد ؛ تقویت عرضه در بازار دلار

13950917 11

 

مسوولان بانک مرکزی در دیدار با فعالان صنایع پتروشیمی تدابیری اتخاذ کردند که به تقویت ورودی بازار ارز منجر خواهد شد. در این جلسه مقرر شد که محوریت اصلی عرضه بازار ارز توسط پتروشیمی‌ها و مطابق با جدول زمان‌بندی مشخص صورت گیرد و در صورت خلأ عرضه از سوی این صنایع، بازارساز تنظیم ورودی بازار را برعهده گیرد. در این مدل، گرانیگاه ورودی بازار، از جانب بانک مرکزی به سمت صنایع پتروشیمی تغییر خواهد کرد. «دنیای اقتصاد» ضمن ارائه جزئیات این جلسه، واکنش بازار به این تصمیم را بررسی کرده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که در دیدار رئیس کل بانک مرکزی با فعالان صنعت پتروشیمی، نحوه مشارکت بازارساز و شرکت‌های پتروشیمی در بازار ارزمشخص شد. بر این اساس، قرار است محوریت عرضه بازار مطابق یک برنامه زمان‌بندی مشخص، ازسوی شرکت‌های پتروشیمی صورت گیرد، اما در صورت اختلال سمت عرضه، بازارساز مداخله کرده و خلأ موجود را با عرضه خود تنظیم کند. این در حالی است که در سال‌های گذشته که نوسان در بازارها افزایش یافته بود، محوریت اصلی عرضه عمدتا از سوی بانک مرکزی بوده است. در این جلسه مقرر شد عرضه ارز توسط بازارساز، متناسب با برنامه اعلامی عرضه شرکت‌های پتروشیمی و سایر صادرکنندگان انجام شود. مسوولان بانک مرکزی در این جلسه بر بالفعل شدن برنامه زمانبندی فروش ارز از سوی فعالان پتروشیمی تاکید کردند. گزارش‌ها حاکی از آن است که پس از انتشار خبر این جلسه، انتظارات در بازار ارز نیز تغییر کرده و از سطح التهابات در بازار ارز کاسته شده است.

 

سهم عرضه محصولات پتروشیمی

در حال حاضر آمارها نشان می‌دهد سهم کل صادرات غیرنفتی در سال گذشته حدود 42 میلیارد دلار بوده که حدود نیمی از این صادرات متعلق به صادرات مجموعه محصولات پتروشیمی و میعانات گازی بوده است. آمارهای 8 ماهه نشان می‌دهد کل صادرات غیرنفتی به 28 میلیارد دلار رسیده که از این مقدار نیز رقمی معادل 10 میلیارد دلار سهم صادرات پتروشیمی بوده است. شرکت‌های پتروشیمی، رقمی حدود 80 درصد درآمد ارزی خود را به بازار عرضه می‌کنند و ما‌به‌التفاوت این مقدار را صرف هزینه‌های جاری و فاینانس می‌کنند؛ بنابراین می‌توان عنوان کرد که سالانه رقمی به شکل میانگین 8 میلیارد دلار (حداقل 6 و حداکثر 10 میلیارد دلار بسته به وضعیت صادرات پتروشیمی) ارز از سوی شرکت‌های پتروشیمی به بازار عرضه می‌شود، اما در حال حاضر، به‌نظر می‌رسد عرضه ارز پتروشیمی و تقاضای بازار، به شکل ناهماهنگی در بازار بروز می‌یابد، در نتیجه این عامل به‌عنوان یکی از دلایل نوسان قیمت دلار طی سال محسوب می‌شود. این چالش باعث شده بانک مرکزی برای هماهنگی بیشتر، رایزنی‌هایی را با فعالان صنعت پتروشیمی ترتیب دهد.

 

سیاست غیردستوری برای کنترل بازار

به گزارش روابط‌ عمومی بانک ‌مرکزی، ولی‌الله سیف در جلسه با مدیران صنایع پتروشیمی با اشاره به تحولات اخیر بازار ارز گفت: با توجه به برنامه‌ریزی‌های اقتصادی دولت یازدهم، از ابتدا بانک مرکزی حساسیت‌های ویژه‌ای برای حفظ آرامش و ثبات بازارها به‌خصوص بازار ارز داشته است؛ البته باید یادآور شد که آرامش در بازار ارز به شیوه دستوری امکان‌پذیر نیست. بانک مرکزی درصدد است این آرامش با منطق‌های اقتصادی و با تصمیم‌گیری‌های درست و اصولی در بازار نهادینه شود؛ به‌طوری‌که با ثبات و پایدار باشد و براساس متغیرهای واقعی اقتصادی شکل گیرد. وی افزود: از واحدهای فعال پتروشیمی در بازار، خواهان پایبندی به انضباط و منطق‌های اقتصادی بیش از گذشته هستیم و لازم است این واحدها با توجه به سهم عمده آنها درتامین ارز کشور، با عملکرد صحیح توام با انضباط نیاز نقدینگی خود در پایان سال را بدون ایجاد نوسان در بازار ارز تامین کنند. گلایه رئیس کل بانک مرکزی به این دلیل است که شرکت‌های پتروشیمی، به‌دلیل تقسیم سود میان سهامداران در انتهای سال، سعی می‌کنند که عرضه خود را در بازار افزایش دهند، این در حالی است که تقاضا در بازار ارز بیشتر در انتهای پاییز (به‌دلیل انتهای سال میلادی، تقاضای سفرهای زیارتی و سیاحتی و سایر موارد) افزایش می‌یابد. این موضوع باعث می‌شود در برخی از هفته‌ها، میزان عملکرد با برنامه اعلامی شرکت‌ها، اختلاف قابل‌توجهی داشته باشد.

 

فروکش کردن نوسانات

رئیس‌کل بانک‌مرکزی با بیان اینکه مهم‌ترین پیامد آرامش بازار ارز، پیش‌بینی‌پذیری فضای اقتصادی و کسب‌و‌کار برای فعالان اقتصادی است، گفت: در این صورت سرمایه‌گذاران جرات اتخاذ تصمیم برای انجام سرمایه‌گذاری بلندمدت را خواهند داشت که این امر به علاقه‌مندی برای افزایش سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال در کشور منجر می‌شود. خوشبختانه اقدامات بانک مرکزی توانسته است به تحقق این هدف تا حدود زیادی کمک کند. درباره نوسانات نرخ ارز در هفته‌های اخیر نیز باید گفت که این نوسانات چندان عجیب هم نیست و با نگاهی به اتفاقات سال 1392 می‌بینیم که در آن زمان چه نوساناتی در بازار ارز رخ داد و تناسب برابری دلار با سایر ارزها در آن مقطع با شرایط کنونی قابل‌قیاس نیست. سیف با بیان اینکه بانک مرکزی این منطق را ایجاد کرد که باید اجازه دهیم در اقتصاد متناسب با تورم و حجم نقدینگی، تعدیل قیمت دلار با شیب ملایم انجام شود، گفت: مادامی‌که شرایط اقتصادی کشور با متغیرهای اقتصادی شرکای تجاری متفاوت باشد طبیعتا نمی‌تواند یک نرخ ثابت وجود داشته باشد؛ بنابراین با پذیرفتن این واقعیت‌ها بانک‌مرکزی توانسته است ثبات لازم را در بازار ایجاد کند و اکنون نیز معتقدیم شوک عجیبی رخ نداده و با متغیرهای اقتصادی قابل درک است؛ البته نرخ موجود نمی‌تواند نرخ تعادلی در بازار باشد و قطعا ظرف روزهای آتی به دامنه قابل قبول و منطقی برمی‌گردد.

 

رد یک باور غلط

وی با بیان برخی قضاوت‌های انتقادی در مورد شرکت‌های پتروشیمی گفت: برخلاف اینکه برخی عنوان می‌کنند عملکرد واحدهای پتروشیمی موجب بروز نوسانات در بازار ارز می‌شود، معتقدم عملکرد فعالان حوزه پتروشیمی در بازار به ثبات ارز، کمک شایانی کرده است. منطق اقتصادی یک مدیرعامل در یک شرکت صادراتی این است که خود آن مجموعه براساس اصول منطقی اقتصادی تصمیم بگیرد و عمل کند. تجربه‌ای که ما طی چند سال گذشته در بحبوحه نوسانات ارزی از نحوه عملکرد واحدهای پتروشیمی داشته‌ایم، تجربه مثبت همکاری بوده است.وی تصریح کرد: البته بانک مرکزی در شرایط نوسانات ارزی از شرکت‌های صادراتی انتظار انضباط بیشتر در نوع اقدامات خود را دارد؛ چراکه ارز حاصل از صادرات در کشور اکنون به یک عنصر تاثیرگذار در بازار تبدیل شده است. بانک مرکزی در گذشته بخش عمده ارز کشور را به بازار تزریق می‌کرد و ابتکارعمل بازار را در دست داشت در حالی که این نسبت کاهش یافته و اکنون سهم کلانی از تامین ارز کشور به صادرات غیرنفتی مربوط شده که در این بخش، پتروشیمی سهم اساسی را به خود اختصاص داده است.

سیف از صنایع پتروشیمی به‌دلیل ارائه برنامه فعالیت خویش به بانک مرکزی تقدیر کرد و افزود: اگرچه برنامه‌های هفتگی واحدهای پتروشیمی به‌صورت مرتب ارائه می‌شود، لیکن در برخی موارد نوع فعالیت با برنامه ارسالی همخوانی ندارد و این موضوع موجب بروز بی‌انضباطی در بازار ارز می‌شود. مغایرت عملکرد با برنامه ارائه شده، بی‌نظمی و اختلال در بازار ایجاد می‌کند. بر همین اساس بانک مرکزی درصدد رفع این خلأ اقدام می‌کند و اراده بانک نیز این است که با در نظر گرفتن میزان عرضه ارز به بازار از سوی صادرکنندگان، صرفا کسری ارز ناشی از عدم حضور واحدهای پتروشیمی را تامین کند. وی ضمن تشکر از همکاری واحدهای پتروشیمی در ثبات بازار ارز، خواستار مقید شدن این واحدها بیش از گذشته به انضباط جهت حفظ دستاوردهای حاصله شد و افزود: هنر بانک مرکزی در بازار ارز این است که نوسانات به حداقل ممکن برسد البته خوشبختانه در چهارسال اخیر شاهد بهتر شدن اوضاع و ثبات بیشتر در بازار ارز بوده‌ایم و سهم عمده کسب این دستاورد نیز مرهون همکاری صادرکنندگان و واحدهای فعال پتروشیمی است.

 

دغدغه پتروشیمی‌ها

در این جلسه فعالان واحدهای پتروشیمی ضمن بیان دیدگاه‌های خود خواستار بررسی بیشتر مشکلات فعالان اقتصادی به منظور حضور موثرتر در بازارها شدند. از نظر فعالان پتروشیمی در هفته‌های اخیر، عرضه ارز در بازار به شکل مرتب صورت گرفته و حتی شرکت‌های کاملا خصوصی نیز حدود 78 درصد ارز خود را به بازار تزریق کردند. البته نوع عرضه نیز بیشتر تحت‌تاثیر نیاز شرکت‌ها برآورد شده است. شرکت‌های پتروشیمی، به‌طور هفتگی پیش‌بینی فروش ارز را در اختیار بازارساز قرار می‌دهند. فعالان حوزه پتروشیمی درخواست کردند که با توجه به ارزآوری شرکت‌های پتروشیمی، به شکل جدی‌تری از آنها حمایت صورت گیرد. مسوولان این حوزه عنوان کردند که تشویق شرکت‌هایی که به‌طور منظم ارز به بازار عرضه می‌کنند، می‌تواند انگیزه این شرکت‌ها را برای فعالیت در بازار افزایش دهد. همچنین فعالان پتروشیمی از بانک مرکزی درخواست کردند که چالش‌های فاینانس در این حوزه مرتفع شود. به گفته این گروه، در حال حاضر برخی از منابع شرکت‌های پتروشیمی، صرف خرید ادوات و تجهیزات این حوزه شده که بعد از لغو تحریم‌ها، امکان خرید آنها میسر شده است. در نتیجه این روند باعث شده که در برخی زمان‌ها تزریق ارز به بازار کند شود. شرکت‌های پتروشیمی امیدوارند با افزایش بهای نفت در ماه‌های آتی و به طبع آن رشد قیمت‌های محصولات پتروشیمی، عرضه ارز را در بازار هماهنگ پیش ببرند.

13950917 1

واکنش بازارها به توافق اوپک

arziran

 

يكي از روش‌هاي پيش‌بيني قيمت‌ها، نگاه به روند گذشته آنها است. بر اين اساس در این صفحه روندهاي قيمتي بازارهای مهم ایران و جهان به نمايش گذاشته شده‌اند. همچنين در متن مربوط به هر قسمت روند آتي قيمت‌ها براساس شواهد موجود پيش‌بيني شده‌اند.

اختلاف طلایی در آغاز ماه آخر

13950713 4

 

روند افت قیمت طلا در هفته‌های گذشته که ارزش اونس فلز زرد را به 1177 دلار رسانده باعث شده سرمایه‌گذاران خرد از طلای کوتاه‌مدت ناامید شوند. با این همه کارشناسان حرفه‌ای انتظار معکوس شدن روند طلا را در هفته جدید کاری دارند.

 

نظرسنجی‌های دوقلو

براساس آخرین نظرسنجی کیتکو از مخاطبان که نظرشان بازتاب‌دهنده نگرش سرمایه‌گذاران خرد است، اکثر چنین معامله‌گرانی انتظار افت ارزش طلا را در روزهای آینده دارند. در این نظرسنجی، 1070 نفر شرکت کرده‌اند که از این میان 622 نفر معادل 58 درصد پاسخ‌دهندگان انتظار کاهش قیمت‌های طلا را در اولین هفته کاری کامل دسامبر دارند. البته 354 نفر معادل 33 درصد انتظار افزایش قیمت‌‌ها را در هفته‌ای که از امروز دوشنبه آغاز می‌شود، دارند. 94 نفر معادل 9 درصد نیز نظری خنثی داشته‌اند.از آن سو، در نظرسنجی از کارشناسان، 20 نفر شرکت کرده‌اند که از این میان 12 نفر معادل 60 درصد، افزایش و 5 نفر معادل 25 درصد، کاهش قیمت‌های کوتاه‌مدت را پیش‌بینی کرده‌اند. 3 نفر معادل 15 درصد نیز نظری خنثی داشته‌اند. افرادی که نظر خنثی دارند، یا در مورد جهت‌گیری بازار به نتیجه نرسیده‌اند یا نوسان‌های قیمت را اندک پیش‌بینی می‌کنند.

 

تحلیل‌های افزایشی

بیشترین عاملی که از سوی کارشناسان به‌عنوان علت افزایش احتمالی قیمت‌ها در هفته جدید بیان می‌شود، این است که اونس آنقدر افت داشته که دیگر تحمل افت بیشتر را نخواهد داشت. اونس طلا از اوج ماه نوامبر حدود 160 دلار سقوط کرده است. جیم وایکوف، تحلیلگر فنی ارشد پایگاه اینترنتی کیتکو می‌گوید: «بازار با فروش بیش از اندازه‌ای روبه‌رو بوده و در این هفته مستعد جهش خواهد بود.»کن موریسون، دبیر خبرنامه «موریسون درباره بازارها» می‌گوید فشار فروش در حال اتمام است: «طلا روند کاهشی خود را ادامه خواهد داد، اما من انتظار دارم قیمت دست کم این هفته به 1180 دلار برسد. اگر در این سطح، حس بازار بهبود پیدا کند و پول بیشتری به بازار فلزهای گرانبها بیاید، هدف گرفتن 1185 دلار هم منطقی است.»شان لوسک، مدیر صندوق تجاری در موسسه «والش تریدینگ» می‌گوید برخی از کسانی که این هفته دست به خرید خواهند زد کسانی هستند که می‌خواهند ضرر قبلی را جبران کنند یا تصمیم دارند از بازار خارج شوند. او ادامه می‌دهد:‌ «بازار در روزهای آینده احتمالا شاهد شناسایی سود و پایان موقعیت فروش برخی از معامله‌گران خواهد بود.» جرج گرو، مدیر اجرایی «آر بی سی ولث منجمنت» انتظار دارد طلا احیا شود چراکه بازار پیش‌تر احتمال انقباض پولی توسط فدرال رزرو آمریکا را پیشخور کرده است: «بازار احتمالا دوباره بر داده‌های پایه اقتصادی متمرکز خواهد شد و با توجه به داده‌های اخیر، روند احتمالا افزایشی خواهد شد.»

 

تحلیل‌های کاهشی و خنثی

اما همه تحلیل‌های حرفه‌ای، افزایشی نیستند. برخی از کسانی که انتظار کاهش قیمت‌ها را دارند به روند فنی افت اشاره می‌کنند. آدام باتن، تحلیلگر ارزی «فارکس لایو» می‌گوید: «تصویر فنی طلا به گونه فزاینده‌ای اندوهناک است.»گرگ هارمون، بنیان‌گذار «کپیتال دراگون فلای» می‌گوید که با وجود افت شدید قیمت طلا، هنوز موقعیت خریدی در دسترس نیست: «طلا در آستانه برداشتن قدمی بزرگ به‌سوی قیمت‌های پایین‌تر است.»چند ناظر بازار می‌گویند که تا زمان مشخص شدن نتیجه نشست دسامبر کمیته بازار آزاد فدرال رزرو، خنثی می‌مانند. باب هابرکورن، دلال ارشد کالا در موسسه «آر جی او فیوچرز» می‌گوید: «جهت‌گیری بازار مشخص نیست. با معلوم شدن نتیجه همه‌پرسی ایتالیا، داده‌های بیشتری در اختیار بازار خواهد بود، اما طلا بیش از هر چیزی در انتظار نشست فدرال رزرو است.» البته پیتر هاگ، مدیر بازرگانی جهانی موسسه «کیتکو متالز» می‌گوید: اگر ایتالیایی‌ها به اصلاحات قانون اساسی و ساختار سیاسی این کشور رای منفی بدهند، طلا بالا خواهد رفت و اگر رای مثبت بدهند، طلا ارزان‌تر خواهد شد.

تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که قیمت طلا در روزهای آینده بیشتر تحت‌تاثیر نوسانات ارزش دلار آمریکا و همه‌پرسی اصلاح قانون اساسی ایتالیا خواهد بود. کارشناسان موسسه سرمایه‌گذاری «آی جی» اعلام کردند که قیمت طلا می‌تواند در روزهای آینده سطح مقاومتی 1200 دلاری را بشکند و نتیجه همه‌پرسی ایتالیا تاثیر زیادی بر نوسانات قیمت طلا خواهد داشت. به گزارش سایت طلا به نقل از کیتکو، برگزاری همه‌پرسی اصلاح قانون اساسی ایتالیا نیز می‌تواند تاثیر زیاد و مهمی بر نوسانات قیمت طلا داشته باشد. پیش‌بینی می‌شود اگر مردم ایتالیا با اصلاح قانون اساسی مخالفت کنند، نخست وزیر استعفا خواهد کرد و این مساله موجب تشدید بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی منطقه یورو خواهد شد. ایتالیا یکی از بی‌ثبات‌ترین کشورهای اروپایی به‌شمار می‌رود به‌طوری‌که در 17 سال گذشته 63 دولت داشته است.

 

تحلیل‌های بلندمدت

با آنکه طلا در سه ماه آخر سال 2016 روزهای خوبی را پشت سر نگذاشت، برخی از موسسه‌ها سال 2017 را سال بازگشت طلا می‌دانند. «کامرز بانک» آلمان در تازه‌ترین گزارش خود پیش‌بینی کرده است که روند صعودی قیمت طلا طی سال آینده ادامه خواهد یافت. تحلیلگران کامرز بانک معتقدند: «روند صعودی ارزش دلار آمریکا و نرخ بهره اوراق قرضه به‌زودی متوقف خواهد شد و تقاضای سرمایه‌گذاری برای طلا بار دیگر افزایش خواهد یافت و این مساله موجب رشد قیمت جهانی این فلز زرد می‌شود.» بانک «یو‌بی‌اس» سوئیس از این هم خوش‌بین‌تر است و می‌گوید میانگین قیمت هر اونس طلا در سال 2017 میلادی به بیش از 1350 دلار خواهد رسید. بانک یو‌بی‌اس سوئیس ضمن اشاره به کاهش شدید و چشمگیر قیمت طلا در هفته‌های اخیر اعلام کرده است که کاهش قیمت فلزات گرانبها در هفته‌های اخیر تحت‌تاثیر عوامل مختلفی بوده، ولی این روند طی سال آینده متوقف خواهد شد و قیمت انواع فلزات گرانبها از جمله طلا، نقره، پلاتین و پالادیوم افزایش خواهد یافت. جونی توز، تحلیلگر ارشد بانک یو‌بی‌اس می‌گوید: «ما براساس انتظاراتی که در بازارهای بین‌المللی وجود دارد به‌خصوص پس از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، پیش‌بینی می‌کنیم اجرای محرک مالی از سوی دولت ترامپ موجب بهبود رشد اقتصادی شود. در کوتاه‌مدت، طلا احتمالا شکننده خواهد بود و تا قبل از نشست 14 دسامبر فدرال رزرو نیز قیمت طلا تحت فشار زیادی قرار خواهد داشت.» به‌نظر می‌رسد فدرال رزرو در نشست دسامبر نرخ بهره را افزایش دهد و این مساله می‌تواند فشار زیادی را بر قیمت جهانی طلا وارد کند. موسسه یو‌بی‌اس اعلام کرده در صورت افزایش نرخ بهره فدرال رزرو آمریکا، این احتمال هست که قیمت طلا تا 1150 دلار کاهش یابد. با این همه یو‌بی‌اس همچنان پیش‌بینی می‌کند که قیمت طلا در سال 2017 میلادی به روند صعودی ادامه خواهد داد و میانگین قیمت هر اونس طلا به 1350 دلار خواهد رسید. برپایه گزارش سایت طلا موسسه یو‌بی‌اس بر این باور است که علت اصلی افزایش احتمالی قیمت طلا در سال 2017 این است که نرخ بهره واقعی با کاهش روبه‌رو خواهد شد؛ چراکه اجرای سیاست‌های محرک مالی و اقتصادی ترامپ موجب افزایش نرخ تورم خواهد شد. موسسه یو‌بی‌اس همچنین پیش‌بینی کرده است که میانگین قیمت هر اونس نقره نیز سال آینده به 60/ 18 دلار خواهد رسید. البته به نظر می‌رسد اوضاع اقتصادی و سیاسی منطقه یورو و وضعیت تقاضای فیزیکی در بازارهای نوظهور و در حال توسعه نیز تاثیر زیادی بر قیمت طلا خواهد داشت.

پنج‌شنبه‌ متفاوت بازار ارز

13950913 1

 

بازار ارز در آخرین روز کاری هفته گذشته، اوضاع متفاوتی داشت. درحالی‌که برخی از معامله‌گران بازار ارز در میانه هفته گذشته انتظار داشتند دلار در این روز از مرز 4 هزار تومان هم عبور کند، شاخص ارزی روز پنج‌شنبه با بیشترین افت خود در حدود 3 سال گذشته مواجه شد. پنج‌شنبه دلار آمریکا با 100 تومان افت به بهای 3 هزار و 815 تومان رسید. مهم‌ترین عوامل تفاوت بخش روز کاری گذشته، گفته‌های صبح چهارشنبه رئیس‌کل بانک مرکزی و انتشار خبر توافق اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت بر سر کاهش سطح تولید بود. در شرایطی که بازارساز در اندیشه حمایت از کاهش و بازیگران بازار در سودای حفظ سطح قیمت بودند، اخبار چهارشنبه که روز تعطیل بود، به ضرر دلار پنج‌شنبه کار کردند. در آخرین روز کاری هفته نیمه تعطیل، توجه به یادداشت رئیس‌کل بانک مرکزی در روز قبل که در آن جنس نوسانات بازار ناپایدار دانسته شده بود، روند را متاثر کرد. عصر چهارشنبه خبر توافق «اوپک» هم منتشر شده بود و این خبر نیز به‌دلیل احتمال تقویت ورودی دلار، انتظارات بازار را تحت‌تاثیر قرار داد. «دنیای اقتصاد» در گزارشی با رصد اتفاقات هفته گذشته، احتمالات تغییرات قیمت دلار را در روز جاری بررسی کرده است.

 

 

دلار 100 تومان عقب‌نشینی کرد

اسبی که برای پرش از کانال چهارم زین شده بود، روز پنج‌شنبه به مانع خورد و یک طبقه پایین افتاد. دلار که در کمتر از یک هفته از دو کانال قیمتی بالا رفته بود، روز سه‌شنبه 97 تومان رشد را تجربه کرد تا از کانال 3 هزار و 900 تومان نیز عبور کند. در این شرایط، برخی معامله‌گران با این نیت معاملات روز سه‌شنبه را به پایان بردند که روز پنج‌شنبه قیمت دلار از مرز 4 هزار تومان عبور کند. با این حال، در همان ساعت‌های ابتدایی روز پنج‌شنبه، بدون مداخله، قیمت دلار 70 تومان افتاد. حداقل دو عامل اظهارات رئیس‌کل بانک مرکزی و توافق اوپک در کاهش قیمت روز پنج‌شنبه اثرگذار بودند. در ششمین روز هفته، دامنه نوسانات دلار زیاد بود، اما قیمت روند نزولی داشت. پایان این روز کاهشی، افت 100 تومانی دلار و ثبت قیمت 3 هزار و 815 تومان بود. این بیشترین کاهش روزانه در 3 سال گذشته بود. روز پنج‌شنبه بازار در شرایطی بسته شد که بازارساز در اندیشه حمایت از کاهش قیمت بود و بازیگران در سودای حفظ سطح قیمت. بازار چنین شرایطی داشت که دو اتفاق صحنه بازی را تغییر داد. اولین اتفاق تصویب طرح تمدید تحریم‌های ایران بود و دومی اظهارنظر وزیر نفت مبنی‌بر تقویت ورودی دلاری کشور. به‌نظر می‌رسد که قیمت دلار در اولین روز کاری تحت‌تاثیر دو خبر یادشده قرار خواهد داشت. «دنیای اقتصاد» در گزارشی با رصد اتفاقات گذشته، احتمالات تغییرات قیمت دلار را در اولین روز هفته بررسی کرده است.

 

 

فراز و فرود بین تعطیلات

روزهای سه‌شنبه و پنج‌شنبه دو روز پرنوسان در بازار ارز رقم خورد، روزهایی که لحظه به لحظه قیمت‌های تازه‌ای در بازار به ثبت می‌رسید و نرخ‌ها چند بار به‌صورت کانالی عوض شد. فضای بازار خصوصا روز سه‌شنبه پرالتهاب بود و ولع خرید میان معامله‌گران چنان وجود داشت که موجب می‌شد به سرعت نقاط مقاومتی دلار شکسته شود. قیمت دلار که روز یکشنبه تا 3 هزار و 818 تومان بالا رفته بود، ساعت 3 بعدازظهر روز سه‌شنبه روی قیمت 3 هزار و 915 تومان قرار گرفت. این قیمت که 97 تومان بالاتر از روز یکشنبه بود در حالی به ثبت رسید که در مقاطعی از روز نرخ فروش صرافی‌ها تا 3 هزار و 930 تومان نیز بالا رفته بود. به گفته فعالان، نوسانات افزایشی نرخ حواله درهم در کنار بالا رفتن ارزش دلار در عراق و ترکیه و تحرکات معامله‌گران آتی از جمله عواملی بودند که زمینه‌ساز رشد کانالی قیمت شدند. در این وضعیت، تعداد زیادی از معامله‌گران انتظار داشتند که دلار روز پنج‌شنبه مرز 4 هزار تومانی را بشکند.

با این حال، اتفاقات دیگری در انتظار بازار بود که زمینه‌ساز تغییر مسیر قیمت‌ها شد. صبح چهارشنبه، رئیس‌کل بانک مرکزی یادداشتی را در کانال تلگرامی خود منتشر کرد که در آن جنس نوسانات بازار را ناپایدار دانست. عصر همان روز خبر توافق اوپک برای کاهش سقف تولید منتشر شد و این خبر نیز انتظارات بازار را تحت‌تاثیر قرار داد، به‌طوری‌که از عصر چهارشنبه کمتر کسی دیگر انتظار داشت شاخص ارزی روز پنج‌شنبه از مرز 4 هزار تومانی عبور کند. حتی خبرهایی منتشر می‌شد که دلار در اتاق‌های معاملاتی تلگرامی در کانال پایین‌تر 3 هزار و 800 تومان معامله می‌شد، موضوعی که معاملات روز پنج‌شنبه را تحت‌تاثیر قرار داد. روز پنج‌شنبه فضای بازار ارز به‌طور کلی با روز سه‌شنبه متفاوت بود و بیشتر خریداران ارزی در موقعیت فروش قرار گرفته بودند. دلار تحت‌تاثیر خبرهایی که روز چهارشنبه انتشار یافته بود، فعالیت خود را با حدود 70 تومان کاهش آغاز کرد.

این در حالی بود که سه‌شنبه فعالیت بازار با حدود 40 تومان رشد قیمت آغاز شده بود. در ششمین روز هفته، معاملات دلار با قیمت 3 هزار و 849 تومان کلید خورد که 66 تومان پایین‌تر از روز سه‌شنبه بود. در این روز، هیجان کاهشی در بازار چنان بالا بود که حتی معاملات بازار با قیمت پایین‌تری نسبت به قیمت اولیه صرافی‌های بانکی آغاز شد. حتی پس از شروع کاهشی 66 تومانی، این افت قیمت ادامه یافت، به‌طوری‌که کمی بعد از ساعت 12 ظهر، دلار حتی در انتهای کانال 3 هزار و 700 تومان معامله شد. البته در نهایت این ارز در کانال 3 هزار و 800 تومان و با قیمت 3 هزار و 815 تومان به کار خود پایان داد. به این ترتیب، در حالی که دلار سه‌شنبه به بالاترین قیمت جدید 4 ساله رسیده بود، روز سه‌شنبه از آن سقف پایین آمد. در کنار این، در حالی که روز سه‌شنبه قیمت حواله درهم به سرعت در مسیر افزایشی قرار گرفته بود، روز پنج‌شنبه بیشتر میل به کاهش قیمت داشت. روز پنج‌شنبه، جا‌به‌جایی ارزی چندانی در بازار وجود نداشت، این در حالی بود که سه‌شنبه فاصله بازار داخلی با کشورهای عراق و ترکیه زیاد بود و زمینه انتقال دلار از بازار ارزان‌تر به سوی کشورهای همسایه بود. به گفته برخی فعالان، تغییر انتظارات معامله‌گران در کنار عرضه ارز از مهم‌ترین عوامل اثرگذار در تغییر مسیر روز پنج‌شنبه بودند.

 

 

سهم انتظارات بر رفتارهای اثرگذار

تعداد زیادی از معامله‌گران کاهش قیمت روز پنج‌شنبه را به تغییر انتظارات معامله‌گران بازار نسبت داده‌اند. در این میان، دو خبر بیش از هر عامل دیگری در تغییر نگاه معامله‌گران موثر بود: اول یادداشت تلگرامی رئیس‌کل بانک مرکزی. دوم توافق اوپک برای کاهش تولید نفت.در وضعیتی که قیمت دلار حدود یک هفته از سه کانال قیمتی عبور کرده بود و انتظارات افزایشی معامله‌گران بازار در جا‌به‌جایی قیمت‌ها اثرگذار بود، چهارشنبه ولی‌الله سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی در کانال تلگرامی خود یادداشتی انتشار داد که در آن اشاره کرد، «تحولات روزهاي اخير بيشتر از هرچيز ديگري ناشي از شوک‌هاي انتظاري است که با عواملي همچون افزايش تقاضاي فصلي ارز ترکيب شده‌اند.» با وجود این، سیف این عوامل افزایشی را ناپایدار دانست و عنوان کرد که «به‌رغم تاثيرگذاري مقطعي بر تغييرات نرخ ارز، این عوامل از سوي بنيان‌هاي اقتصاد کلان حمايت نمي‌شوند.» وی در تایید گزاره یادشده، به روند قیمت دلار در سال‌های 93 و 94 اشاره کرد که در آن مقاطع زمانی نیز قیمت در مسیر افزایشی قرار گرفت، ولی در ادامه سال، بیشتر راه کاهشی را انتخاب کرد. وی در آخرین بخش از سخنان خود اعلام کرد، «بانک مرکزی ضمن تاکيد بر ناپايداري تحولات اخير از تمامی تلاش خويش برای مهار اين نوسانات و هدايت نرخ ارز در مسير اصولي و پايدار خود بهره خواهد جست.»

این اظهارات به اندازه‌ای موثر بود که پس از انتشار آن، انتظارات و اظهارات تعداد زیادی از معامله‌گران تغییر کرد. تعداد زیادی از بازیگران ارزی پس از اطلاع ازپیام رئیس‌کل بانک مرکزی اعلام کردند که دلار روز سه‌شنبه به سقف قیمت سالانه خود رسیده است و پس از این راه کاهشی را در پیش خواهد گرفت. این در حالی بود که در پایان روز سه‌شنبه این عده در انتظار افزایش بیشتر قیمت‌ها در روز پنج‌شنبه و عبور دلار از مرز 4 هزار تومان بودند. با این حال، پس از یادداشت تلگرامی یاد شده، این عده انتظار داشتند تحرکات افزایشی معامله‌گران با پاسخ شدید عرضه بازارساز مواجه شود. در نتیجه، روز پنج‌شنبه معامله‌گران بیشتر گرایش به کاهش قیمت داشتند و بیشترین افت قیمت دلار از شهریور 92 رقم خورد. سه سال پیش در حالی که بیشترین افت روزانه دلار در تاریخ 31 شهریور رقم خورده بود، رئیس‌کل بانک مرکزی اظهار نظری کرد که نتیجه آن بازگشت قیمت بود. اکنون پس از سه سال، روز چهارشنبه، وی یادداشتی منتشر کرد که سهم زیادی در تغییر مسیر قیمت‌ها داشت. در واقع، می‌توان گفت زمانی که قیمت‌ها از عوامل بنیادی حمایت نمی‌شوند و بازار شرایط هیجانی به خود می‌گیرد، اظهارات رئیس‌کل در تنظیم قیمت‌ها موثر عمل کرده است. سرمایه‌ای که به اعتقاد عده زیادی از کارشناسان باید از آن صیانت شود. در کنار اظهارات رئیس‌کل بانک مرکزی، عصر چهارشنبه خبر توافق اوپک نیز منتشر شد، توافقی که برخی آن را «برجام نفتی» نام نهادند. اوپک روز چهارشنبه برای اولین بار در 8 سال گذشته توافق کرد که تولید خود را کاهش دهد، عاملی که به سرعت موجب افزایش قیمت طلای سیاه شد. هم چنین وزیر نفت اعلام کرد: همه کشورها موظف شده‌اند بر پایه تولید اکتبر خود 5/ 4 درصد تولید خود را کاهش دهند اما در خصوص ایران موافقت شد تا به‌طور متوسط نسبت به تولید ماه اکتبر خود، 90 هزار بشکه در روز افزایش تولید داشته باشد. به گفته برخی کارشناسان، با این توافق، می‌توان امیدوار بود که تا انتهای سال 2 میلیارد دلار به درآمدهای ارزی ایران اضافه شود.

هم چنین وزیر نفت افزود: بر اساس برنامه‌های ما، سال آینده حدود یک میلیارد بشکه صادرات خواهیم داشت و پیش‌بینی شده که بهای نفت 10 دلار افزایش می‌یابد و این موضوع به این معنی است که درآمدهای نفتی ایران در سال آینده 10 میلیارد دلار بیشتر می‌شود. انتشار خبر دوم کاهش قیمت دلار در روز پنج‌شنبه را برای بسیاری از معامله‌گران قطعی کرد. البته در این بین، عرضه بازارساز نیز انتظارات کاهشی را تحت‌تاثیر قرار داد. به گفته فعالان، روز پنج‌شنبه یکی از بانک‌های دولتی برای حواله درهم روز شنبه چک صادر می‌کرد. علت صدور چک آن بود که بازار دبی روز پنج‌شنبه به‌دلیل مناسبتی تعطیل بود. در کنار عرضه درهم، بازارساز در بازار داخلی نیز اقدام به عرضه ارز کرد. به گفته برخی بازیگران با تجربه، روز پنج‌شنبه بازارساز از یک تاکتیک جدید برای مدیریت انتظارات بازار بهره گرفت. اول آنکه پیش از ساعت 11 بعدازظهر با شدت زیادی نرخ‌های فروش ارز را اعلام کرد و دوم آنکه هنگامی که خریداران ارزی وارد بازار می‌شدند، عرضه مورد نیاز آنها را به سرعت تامین کرد. در کنار این، پس از مدیریت تقاضا در سطح بالایی و تامین ارز مورد نیاز آنها، با همراهی عرضه در سطح پایین‌تر سعی می‌کرد روند نوسان را کاهشی کند. روز پنج‌شنبه، معاون ارزی بانک مرکزی نیز گفت: براساس مطالعات صورت گرفته با آغاز سال نو میلادی و تقویت ارز ازسوی صادر‌کنندگان کالاهای غیر‌نفتی نرخ ارز روند نزولی پیدا کند.

 

 

پیش‌بینی‌های ارزی

به گفته برخی فعالان، امروز می‌تواند تعیین‌کننده مسیر کوتاه‌مدت قیمت دلار شود، این در حالی است که دسته دیگری باور دارند، عناصر بنیادی حاکم بر فضای بازار نشان می‌دهد اگر فضای بازار بهبود پیدا نکند، دست کم به سمت تضعیف حرکت نخواهد کرد.به گفته شماری از فعالان، روز شنبه بازار در معرض یک بحث روانی قرار دارد و آن تصویب طرح تمدید 10 ساله قانون تحریم‌های ایران است که پنج‌شنبه شب رخ داد. برخی فعالان نگران آن هستند که با تصویب این طرح و واکنش احتمالی ایران به آن روند بازار دچار نوساناتی شود.این در حالی است که رفتار بازارساز در روز پنج‌شنبه نشان داد که قصد دارد کماکان پرقدرت در بازار ظاهر و مانع از نوسان‌سازی دلالان شود. در این شرایط، تعداد زیادی از معامله‌گران اعتقاد دارند، اگر بازارساز روز شنبه بتواند به اندازه کافی اقدام به عرضه حواله درهم کند، قیمت‌ها در بازار داخلی نیز با افزایش خاصی مواجه نخواهند شد. این در حالی است که عده دیگری انتظار افزایش قیمت را دارند. به گفته این دسته، هنوز در اواسط آذرماه قرار داریم، در نتیجه همچنان تقاضای تجاری در بازار وجود دارد.

 

 

زیرساخت‌های ارزی محکم

نوسانات افزایشی قیمت دلار در ابتدای هفته جاری در شرایطی رقم خورد که پس از برجام منابع ارزی ایران نسبت به قبل بهبود پیدا کرد. به‌دلیل همین بهبود وضعیت منابع ارزی و احتمال افزایش بیشتر آن پس از افزایش قیمت نفت، این دسته باور دارند که زیرساخت‌های ارزی کشور محکم است و در نتیجه، حداقل در میان مدت با افزایش نوسانی قیمت‌ها مواجه نخواهیم بود. در کنار این، در میان مدت به‌نظر می‌رسد که کشور در تامین کالاهای اساسی خود نیز مشکلی ندارد. رئیس جمهور چندی پیش اعلام کرد که ما از واردات کالاهای استراتژیک بی‌نیازیم و به عنوان مثال، ذخیره گندم به 20 ماه افزایش پیدا کرده است. در کنار این، ارز مورد نیاز برای نیازهای وارداتی به اندازه 6 ماه وجود دارد. در این شرایط می‌توان گفت که زیرساخت‌های تجارت خارجی کشور تقریبا تکمیل است و تصمیم اخیر اوپک نیز ورودی ارز را بیشتر تقویت می‌کند.

از سوی دیگر، در تازه‌ترین تحولات، وزیر امور خارجه به شرق آسیا و کشورهای هند، ژاپن و چین سفر خواهد کرد. به گفته برخی منابع، معاون ارزی بانک مرکزی نیز در این سفر به همراه هیاتی از رئیسان 38 شرکت عمده وابسته به اتاق بازرگانی، 15 شرکت دانش بنیان وابسته به ستاد همکاری‌های علمی و فن آوری و 8 بانک تجاری به همراه دیگر مقام‌های صنعتی، وزیر امور خارجه را همراهی خواهند کرد. به‌نظر می‌رسد در این سفرها، روابط کارگزاری و همکاری‌های بانکی مورد بحث قرار خواهند گرفت و زمینه‌ها برای بهبود این روابط شکل خواهد گرفت. در کنار این، تا یک ماه آینده قرار است یک هیات بانکی ایتالیایی نیز به ایران سفر کند. افزون بر این مدیرکل امور بین‌الملل بانک مرکزی ایران با اعلام جزئیات آزادسازی پول‌های بلوکه شده ایران، از حضور بزرگ‌ترین بانک جهان در ایران در آینده‌ای نزدیک خبر داده است. تمام این تحولات نشان‌گر احتمال تقویت بیشتر روابط بانکی و راحت‌تر شدن جا‌به‌جایی‌های پولی خواهد بود. بنابراین، با توجه به این شرایط به‌نظر می‌رسد در میان‌مدت امکان اینکه روند موجود بازار ارز تضعیف شود، ضعیف خواهد بود. این در حالی است که برخی دلالان همچنان به قیمت‌های بازار نگاه افزایشی دارند و به عنوان مثال به رشد شاخص دلار در بازارهای جهانی اشاره می‌کنند. البته نکته حایز اهمیت این است که افزایش قیمت دلار نسبت به میزان نوسانات آن از اهمیت کمتری برخوردار است. در واقع، مهم تر آن است که نوسانات بازار ارز مدیریت شود تا از حمله‌های سفته‌بازانه جلوگیری شود و نباید قیمت‌های بازار را سرکوب کرد. در این شرایط که به‌نظر می‌رسد زیرساخت‌های ارزی کشور مناسب است، تنها دغدغه‌ای که میان برخی از صاحب نظران وجود دارد، مربوط به بحث برجام است.

 

 

توصیه‌های کارشناسان

تعداد زیادی از کارشناسان بازار به سیاست‌گذار پیشنهاد می‌دهند که به جای کنترل نوسان‌های بازار اقدام به مدیریت نوسانات قیمت کند. به گفته این دسته، اصرار بازارساز در مقطعی از روز پنج‌شنبه برای شکست مرز 3 هزار و 800 تومانی با مقاومت معامله‌گران ارزی مواجه شد. البته این نکته را نیز نباید از نظر دور داشت که بازارساز روز پنج‌شنبه با تاکتیک‌های جدید عرضه ارز و مدیریت انتظارات توانست نیروهای نوسان‌گیر و سفته‌باز را از بازار خارج کند، ولی در روزهای آینده نیز می‌تواند با مدیریت نوسانات بازار به کاهش دامنه تغییرات قیمت کمک کند. با کاهش دامنه نوسانات انگیزه‌های ورود به بازار ارز برای سودجویان ارزی کاهش خواهد یافت. به گفته یکی از کارشناسان بازار، افزایش دامنه نوسان می‌تواند منجر به افزایش فاصله قیمت خرید و فروش شود، امری که موجب کاهش اطمینان به قیمت‌های بازار می‌شود؛ بنابراین به‌نظر می‌رسد، ماموریت اصلی سیاست گذار در هفته جاری مدیریت نوسانات و بازگشت آرامش به بازار باشد.

قیمت دلار یک کانال بالا رفت

13950724 4

 

روز گذشته دلار برای دومین بار در سال 95 وارد کانال 3900 تومان شد. با این همه، بازار با دو عامل روبه‌رو است که بالقوه توان فعالیت ضدنوسانی دارند. روز یکشنبه، نرخ حواله درهم که در روزهای گذشته از دلایل رشد شاخص ارزی بوده، از سقف قیمت روزانه پایین آمد. همچنین در این روز رئیس‌کل بانک مرکزی به بانک‌ها چراغ سبزی برای ارائه خدمات با ارز آزاد نشان داد. «دنیای اقتصاد» با بررسی روند روزهای گذشته و احتمالات تاثیرگذاری این نقاط امید، سناریوهای روزهای آینده را واکاوی کرده است.

در دومین روز هفته، دلار برای دومین بار در سال 95 وارد کانال 3 هزار و 900 تومان شد، هر چند که در مقاطعی از روز نیز از آن پایین آمد. روز یکشنبه بهای دلار که تا 3 هزار و 940 تومان بالا رفته بود، در نهایت با پایین آمدن از سقف روزانه با قیمت 3 هزار و 900 تومان به کار خود پایان داد. این قیمت که 40 تومان بالاتر از روز شنبه بود، منجر به ثبت دومین رشد متوالی شد. به گفته فعالان، بالا رفتن نرخ حواله درهم و افزایش تقاضا برای اسکناس دلار از عوامل اثرگذار در رشد قیمت بودند. ورود دلار به کانال 3 هزار و 900 تومان در حالی رخ داد که وقوع دو اتفاق ضد نوسان ممکن است روند نوسان در روزهای آینده را آرام‌تر کند. به گفته فعالان، روز یکشنبه نرخ حواله درهم پس از رسیدن به سقف روزانه در مسیر کاهشی قرار گرفت و این نقطه متمایز در فضای بازار روزهای اخیر می‌تواند نشان‌دهنده بازگشت احتمالی آرامش بازار باشد. در کنار این، روز یکشنبه، رئیس‌کل بانک مرکزی به بانک‌ها چراغ سبز داد که برای ارائه خدمات با ارز آزاد به بازار وارد شوند. برخی فعالان اعتقاد دارند این اتفاق را می‌توان به‌عنوان دومین نقطه ضد نوسان در بازار تلقی کرد. به گفته این دسته، می‌توان از دیدار رئیس‌کل بانک مرکزی با مدیران بانک‌ها استنباط کرد که رئیس‌کل خواستار حضور ثبات‌ساز بانک‌ها در بازار شده است و در‌صورتی‌که زمینه انتقال معاملات ارزی از شبکه صرافی به بانک‌ها فراهم شود، به احتمال زیاد دامنه نوسانات پایین خواهد آمد و شفافیت معاملات بالاتر خواهد رفت. این دیدگاه افرادی است که اعتقاد دارند بانک‌ها بازار متشکل رسمی دارای هویت هستند، ولی نگاه دیگری نیز در بازار وجود دارد که بیشتر مربوط به بازیگران خرده پا است. این عده اعتقاد دارند که ممکن است خود بانک‌ها زمینه افزایش را فراهم می‌کنند. برای سنجش این ادعاها باید نوع فعالیت بانک‌ها را در روزهای آینده رصد کرد.

 

بی‌تابی دلار

در دومین روز هفته، دلار معاملات خود را در آستانه کانال 3 هزار و 900 تومان و با قیمت 3 هزار و 890 تومان آغاز کرد. این قیمت 30 تومان بالاتر از قیمت بسته شده روز شنبه بود. به گفته فعالان، پس از تعطیلی صرافی‌های بانکی در روز شنبه، میزان خرید ارز در معاملات پشت خطی بالا رفت و موجب شد قیمت رشد بیشتری را تجربه کند. این موضوع در شروع معاملات بازار یکشنبه نمودار شد. البته برخی فعالان بازار اعتقاد دارند که قیمت دلار در روز شنبه در سطح پایین‌تری نسبت به نرخ حواله درهم قرار داشت. به باور این دسته، در اولین روز هفته، میزان عرضه بازارساز به اندازه‌ای بود که موجب کاهش دامنه نوسانات افزایشی شده بود. با این حال، پس از تعطیلی صرافی‌های بانکی، معامله‌گران فردایی با توجه به سطح پایین‌تر قیمت دلار نسبت به نرخ حواله درهم، وارد بازار شدند و با اطمینان بیشتری اقدام به خرید کردند. به این ترتیب، قیمت دلار در روز یکشنبه با شکاف 30 تومانی نسبت به روز شنبه آغاز به کار کرد. در ادامه روز، روند افزایشی دلار به‌شدت پی‌گرفته شد؛ به‌طوری‌که پیش از ساعت 12، قیمت نه‌تنها از سطح 3 هزار و 900 تومان عبور کرد، بلکه در مقاطع کوتاهی از روز حتی به سطح 3 هزار و 950 تومان نزدیک شد. با این حال، هرچقدر به ساعات انتهایی روز نزدیک‌تر شدیم، مسیر قیمت دلار تغییر کرد. در این مسیر، قیمت دلار تا کف کانال پایین رفت و حتی پس از ساعت 3 بعدازظهر زیر 3 هزار و 900 تومان معامله شد.

 

چرایی ریزش‌های آخر کار

روز گذشته، قیمت دلار در ساعات انتهایی روز در مسیر کاهشی قرار گرفت و حتی پس از ساعت 3 بعدازظهر زیر 3 هزار و 900 تومان معامله شد. به این ترتیب، قیمت در این روز در ساعت‌های انتهایی روز از نقاط اوج روزانه نه‌تنها فاصله گرفت؛ بلکه به کف قیمت روزانه نزدیک شد. فعالان بازار نسبت به این کاهش قیمت دو دیدگاه داشتند؛ فعالان دسته اول دید خوشبینانه‌ای نسبت به این موضوع داشتند و معتقد بودند برخی از معامله‌گران به استقبال کاهش بیشتر نرخ حواله درهم رفته‌اند. روز یکشنبه نرخ حواله درهم با هزار و 75 تومان آغاز به کار کرد، در ادامه روز تا قیمت هزار و 87 تومان بالا رفت، ولی در ساعات انتهایی روز با بازگشت از سقف روزانه در انتهای محدوده هزار و 70 تومان به کار خود پایان داد. برخی فعالان،کاهش نرخ حواله درهم را به تحلیل‌های فنی نسبت دادند که خبر می‌داد، نقطه هزار و 87 تومان نقطه مقاومتی محکمی دربازار است و عبور از آن دشوار.

در این شرایط به گفته فعالان، تغییر مسیر درهم ممکن است به‌عنوان یک سیگنال کاهشی در بازار عمل کرده و موجب شده باشد معامله‌گران داخلی پس از تعطیلی معاملات درهم به استقبال کاهش قیمت‌ها دربازار داخلی رفته باشند. با این حال، دسته دیگری دیدگاه متفاوتی دارند. به گفته این دسته، پس از تعطیلی معاملات درهم، عرضه بازارساز تا حدی موجب افت قیمت دلار شد. در این شرایط، برخی از بازیگران بازار نیز فروش‌های خود را بالا بردند تا قیمت، افت بیشتری را تجربه کند. با این حال، شماری از بازیگران با تجربه بازار اعتقاد داشتند که هدف آنها از این عمل بیشتر سودجویانه بوده است. به باور بازیگران یادشده، معامله‌گرانی که در محدوده3 هزار و 800 تومان اقدام به خرید دلار کردند، روز یکشنبه در محدوده 3 هزار و 900 تومان آن را فروختند تا باپایین آمدن دوباره قیمت‌ها بار دیگر اقدام به خرید کنند. در این شرایط، آنها از نوسانات بازار نهایت استفاده را خواهند برد. عاملی که امید این دسته برای برگشت قیمت به سطح 3 هزار و 900 تومان را شکل می‌دهد، بالا بودن نرخ حواله درهم است.

 

احتمالات دلار

به گفته برخی فعالان، براساس دو اتفاق مهم بازار روز یکشنبه می‌توان روند نوسان روزهای آینده را پیش‌بینی کرد. یک نقطه امید بخش در بازار روز یکشنبه برای کنترل نوسان برگشت نرخ درهم برای اولین‌بار بود. در این شرایط، اگر نرخ حواله درهم روز دوشنبه نوسان افزایشی خاصی را تجربه نکند، می‌توان امیدوار بود که دامنه نوسان محدودتر شود. به گفته فعالان، زمانی که قیمت دلار در بازار آزاد به نرخ حواله درهم نزدیک می‌شود، دامنه نوسانات بازار کاهش پیدا می‌کند. روز یکشنبه نیز چنین اتفاقی رخ داد؛ ولی پس از ساعت 2 بعدازظهر و پایان معاملات درهم، به‌دلیل افزایش عرضه دامنه نوسانات در جهت نزولی بالا رفت. در این شرایط، اگر بازارساز اصراری بر کاهش قیمت‌های بازار نکند و قیمت درهم نوسان افزایشی بیشتری را به ثبت نرساند، بازار ارز پس از چندروز نوسان بالا با درجه تغییرات پایین‌تری رو به رو خواهد شد. به گفته یکی از بازیگران با تجربه بازار، با توجه به درهم هزار و 79 تومانی، بالاترین سطح برای قیمت دلار در حال حاضر حدود 3هزار و 930 تومان خواهد بود.

در این شرایط به گفته کارشناسان، بازارساز بهتر است به جای استفاده از مدیریت بازار با ذخایر ارزی سعی کند از طریق انتظارات نیز نوسانات را کنترل کند. شواهد حاکی از آن است بازارساز در فروش ارز و قیمت‌های لفظی اعلام شده مناسب عمل کرده و توانسته تا حدی مانع از افزایش بدون معامله دلار شود. با این حال، بهتر است برای جلوگیری از افزایش دامنه نوسان، بازارساز در مواقعی در موقعیت خریدار نیز قرار بگیرد. دراین شرایط، اگر بانک از موقعیت فروشنده صفر خارج شود و موقعیت خرید نیز به خود بگیرد، می‌تواند خریدار و فروشنده بازار را همزمان مدیریت کند؛ عاملی که در کاهش دامنه نوسان تاثیر مثبتی خواهد داشت. به‌عنوان مثال، روز یکشنبه، پس از کاهشی شدن قیمت‌ها از حدود ساعت 2 بعدازظهر، می‌توانست با خرید ارز مانع از افزایش دامنه نوسان شود. به گفته بسیاری از کارشناسان، سطح 3هزار و 890 تومان با 3 هزار و 900 تومان تفاوت چندانی ندارد و هزینه بالایی در مواقعی برای قرار گرفتن ارز در سطح پایین‌تر باید پرداخت.در این شرایط، مدیریت نوسان به جای مدیریت قیمت به تنهایی خواهد توانست که حضور نوسان‌گیران را در بازار کاهش دهد و این موضوع در آینده نیز در سطح قیمت نیز اثرگذار خواهد بود. با این حال، در شرایط فعلی به نظر می‌رسد که دلالان بعضا به میزان زیادی از کاهش قیمت نیز به سود خود استفاده کنند.

6 بازیگردان نوسان دلار

13950713 3

 

قیمت دلار ظرف یک هفته از دو کانال قیمتی عبور کرد؛ قیمت هر دلار آمریکا در بازار آزاد تهران از 3 هزار و 683 تومان به 3 هزار و 818 تومان در روز یکشنبه رسید. قیمت جدید ثبت شده برای دلار، رکورد جدیدی برای این ارز طی چهار سال گذشته به حساب می‌آید. در کنار این رکورد، بالاترین میزان نوسان روزانه در 17 ماه گذشته نیز در روز یکشنبه ثبت شد. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد دست‌کم 6 عامل در نوسان اخیر بازار ارز نقش دارند. بخشی از این 6 عامل موجب تضعیف سمت عرضه شده و بخشی نیز تقویت سمت تقاضا را به‌دنبال داشته است. در نتیجه اثر‌گذاری همزمان این عوامل، تب نوسان در بازار ارز بالا رفته است. اخبار دریافتی حکایت از آن دارد که بازارساز ارز با هدف افزایش عرضه ارز در بازار ظرف امروز یا فردا نشست ویژه‌ای با صادر‌کنندگان غیرنفتی خواهد داشت. پیش‌بینی می‌شود با این نشست ورودی ارز به بازار افزایش یابد. کارشناسان گرچه این اقدام بازارساز را در کوتاه‌مدت موثر توصیف می‌کنند؛ اما تاکید دارند سیاست ارزی در ادامه باید به‌واسطه محتوایی و فرمی تغییر کند. «دنیای اقتصاد» در گزارشی با بررسی ماهیت و دلایل نوسان، زمان ماندگاری و راهکارهای لازم برای عبور از این وضعیت را بررسی کرده است.

 

 

شاخص ارزی به بالای مرز 3800 تومان رسید

دنیای اقتصاد، حمید عزیزی: قیمت دلار در کمتر از یک هفته توانست از دو کانال عبور کند. این ارز که در دومین روز آذرماه وارد کانال 3 هزار و 700تومان شده بود، روز یکشنبه با شدت بیشتری رشد کرد تا از مرز 3 هزار و 800 تومان نیز عبور کند، اتفاقی که در 4 سال گذشته بی‌سابقه بود. روز یکشنبه، دلار با 46 تومان افزایش به قیمت 3 هزار و 818 تومان رسید. اما چه عواملی زمینه‌ساز رشد قیمت دلار و ثبت رکوردهای افزایشی شده‌اند؟ آیا وقوع نوسان عمدی بوده یا فعل‌وانفعالات درونی بازار آن را ایجاد کرده است و در نهایت، آیا این نوسان ادامه‌دار خواهد بود یا قیمت در نهایت در کانال 3 هزار و 800 تومان آرام خواهد گرفت. این‌ها، بخشی از مهم‌ترین سوالاتی هستند که «دنیای اقتصاد» در گزارش پیش رو سعی کرده است به آنها پاسخ دهد. در این گزارش، 6 دلیل و بازیگردان افزایش قیمت معرفی شده‌اند و استدلال شده است که رشد قیمت دلار بیشتر غیرارادی و ناشی از فعل‌وانفعلات درونی بازار بوده است تا عوامل ارادی و برون بازاری. در نهایت، اکثر کارشناسان، ادامه روند نوسان را وابسته به واکنش سیاست‌گذار ارزی دانسته‌اند و عنوان کرده‌اند، اگر بازارساز بتواند بخشی از تقاضای بازار را در هفته جاری پاسخ دهد، شدت نوسان کند خواهد شد. البته بیشتر کارشناسان به این نکته نیز اذعان دارند که سیاست‌گذار برای جلوگیری از نوسانات احتمالی آینده نیاز است یک بازنگری اساسی در سیاست‌های ارزی خود را مدنظر قرار دهد.

 

 

رکوردهای افزایشی

روز یکشنبه، قیمت دلار از کانال 3 هزار و 800 تومان عبور کرد، حادثه‌ای که آخرین بار در اوج نوسانات ارزی در اواخر زمستان 91 رخ داده بود. در دومین روز هفته، هیجان خرید در بازار موج می‌زد، حال آنکه معاملات بازار تقریبا با آرامش کلید خورده بود. صبح یکشنبه، دلار معاملات خود را با قیمت 3 هزار و 774 تومان آغاز کرد که تنها افزایشی یک تومانی نسبت به قیمت بسته شده روز شنبه داشت. حتی پیش از ساعت 11 صبح، تمایل بیشتری به فروش ارز در بازار وجود داشت و قیمت‌های کمتری نیز در میان معامله‌گران شنیده می‌شد. با این حال، به سرعت روند بازار تغییر کرد و ولع خرید ارز جای آرامش ابتدای روز را گرفت، به‌طوری‌که تا پیش از ساعت 12 بعدازظهر قیمت تا اواسط محدوده 3 هزار و 790 تومان بالا رفت و ساعت یک بعدازظهر حتی از کانال 3 هزار و 800 تومان عبور کرد. این پایان کار روز افزایشی دلار نبود و قیمت این ارز در مقاطعی از محدوده 3 هزار و 820 تومان نیز عبور کرد. در نهایت در این روز، دلار زیر محدوده 3 هزار و 820 تومان و با قیمت 3 هزار و 818 تومان به کار خود پایان داد. این قیمت که 46 تومان بالاتر از قیمت روز شنبه بود، موجب ثبت بیشترین افزایش روزانه دلار از تیر 94 و ثبت بیشترین قیمت از اواخر سال 91 شد.

 

 

6 عامل افزایشی

به گفته فعالان و کارشناسان بازار، بالا رفتن نرخ حواله درهم، بالا رفتن ارزش دلار در سلیمانیه و عراق، اثرات خالی‌فروشی ارزی در کنار اثر ترامپ، اثر ژانویه و کاهش صادرات پتروشیمی‌ها 6 عاملی بوده‌اند که در افزایش قیمت دلار اثرگذار بوده‌اند.

بالا رفتن نرخ حواله درهم: نرخ حواله درهم به‌طور سنتی یکی از عوامل اثرگذار در قیمت دلار بازار داخلی است. به گفته بازیگران ارزی، نسبت نرخ حواله درهم و قیمت دلار بازار داخلی به‌طور جدی ازسوی معامله‌گران رصد می‌شود و در انتظارات قیمتی آنها موثر است. در این شرایط، بسیاری از فعالان، افزایش روزهای گذشته دلار را به رشد نرخ حواله درهم نسبت داده‌اند. روند افزایشی درهم، حتی روز یکشنبه شدت بیشتری به خود گرفت و تا آستانه هزار و 70 تومان بالا رفت. به گفته فعالان، نرخ حواله درهم در نهایت روز یکشنبه با قیمت هزار و 68 تومان به کار خود پایان داد. این در شرایطی بود که قیمت بازارساز ارزی بسیار کمتر و حدود هزار و 44 تومان بود. البته برخی بازیگران با تجربه بازار عنوان می‌کردند که عرضه درهم بازارساز بیشتر به‌صورت چک بوده است. اما جالب‌تر از نرخ حواله درهم، قیمت نقدی آن در بازار داخلی بود. به گفته یکی از فعالان با تجربه بازار، روز یکشنبه کمتر معامله‌گری تمایلی به فروش درهم داشت و ترجیح می‌دادند که ارز خود را نگه‌دارند. همین موضوع موجب شد قیمت درهم نقدی تا هزار و 80 تومان افزایش پیدا کند.

بالا رفتن ارزش دلار در سلیمانیه عراق: به گفته فعالان، افزایش ارزش دلار در کشورهای همسایه و به‌خصوص منطقه سلیمانیه عراق و ترکیه یکی دیگر از عواملی بوده که انتظارات بازار داخلی را تحت‌تاثیر قرار داده است. هنگامی که ارزش دلار در کشورهای همسایه تقویت می‌شود، این انتظار در معامله‌گران ایجاد می‌شود که دلار از بازار ارز ارزان‌تر داخلی به این کشورها منتقل شود. با این وجود حتی اگر ارزی جا به جا نشود، همین اختلاف قیمتی، انتظارات بازیگران بازار داخلی را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.

اثرات خالی‌فروشی ارزی: نوسانات قیمت ارز در روزهای گذشته بسیاری از معامله‌گران ارزی را متضرر کرده است. بخش بزرگی از متضرران افرادی موسوم به «خالی‌فروشان ارزی» هستند که معمولا در بازار سعی می‌کنند از انتظارات کاهشی خود کسب سود کنند. از آنجا که قیمت دلار در یک هفته گذشته در مسیر افزایشی قرار داشته است، افرادی که اقدام به خالی‌فروشی ارز کرده‌اند، دچار زیان شده‌اند. اثر این موضوع روز یک شنبه با شدت بیشتری آشکار شد. در این روز، تعداد زیادی از معامله‌گران خالی‌فروش به دلیل ضرری که متحمل شده بودند، به بازار برای پرداخت و تسویه معامله خود مراجعه نکردند تا این موضوع به میزان زیادی نوسانات بازار را تحت‌تاثیر قرار دهد. به گفته فعالان، اولین اثر حضور نیافتن دسته یاد شده توقف تقریبا کامل معاملات اعتباری بود. از حدود ساعت یک بعدازظهر روز یکشنبه معامله فردایی خاصی در بازار انجام نمی‌شد، چرا که خروج افراد متضرر روز یکشنبه، موجب شده بود اطمینان به انجام این نوع از معاملات تا حدی از بین برود. حضور نیافتن این عده بر قیمت دلار نیز اثرگذار بود و چرخه عرضه و تقاضای بازار را تحت‌تاثیر قرار داد. در واقع معامله‌گری که روز یکشنبه قرار بود ارزی را به معامله‌گر دیگری تحویل دهد یا ما به ازای ریالی آن را پرداخت کند، با خروج خود از بازار عملا تامین این ارز را بر شانه‌های بازار انداخت تا بخشی از حجم ارز موجود در بازار صرف پاسخگویی به این تقاضاها شود.

 

 

اثر ترامپ

به گفته شماری از فعالان و کارشناسان، انتخاب ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهور آمریکا از دو جهت بازار داخلی را تحت‌تاثیر قرار داده است. به گفته آنها، اولین اثر ترامپ مربوط به بازارهای جهانی است که بازار داخلی نیز به‌طور غیرمستقیم از آن متاثر می‌شود. به گفته فعالان، انتظار تحلیلگران بازارها آن است که با ورود ترامپ نرخ بهره آمریکا افزایش پیدا کند و به دنبال آن، شاخص دلار تقویت و جریان سرمایه به نفع این ارز گردش کند. به نظر می‌رسد معامله‌گران بازار داخلی نیز به استقبال این علامت و اثرات آن رفته‌اند. این اثرگذاری بیشتر به‌صورت بنیادی است، حال آنکه اثر دوم ترامپ بیشتر حالت انتظاری و روانی دارد. برخی معامله‌گران انتظار دارند، با انتخاب ترامپ، اجرای برجام با چالش مواجه شود. این دسته نگرانند که با انتخاب او، در جریان ورود ارز به داخل اختلال ایجاد شود.

اثر ژانویه:‌ معامله‌گران ارزی به‌طور سنتی انتظار دارند که قیمت دلار در اواخر پاییز در مسیر افزایشی قرار بگیرد. به گفته فعالان، در این مقطع زمانی به دلیل نزدیک شدن به پایان سال میلادی، تقاضای شرکت‌های تجاری افزایش پیدا می‌کند. این تقاضای فصلی در بازار به نام «تقاضای ژانویه» شناخته می‌شود. به گفته فعالان، شرکت‌ها، بانک‌ها و سایر موسسات اقتصادی در این مقطع به دلیل قرار گرفتن در مقطع انتهایی سال، برای تسویه حساب‌های دلاری خود نیاز به تهیه ارز دارند و همین موضوع موجب می‌شود که به حجم تقاضای بازار اضافه شود. در کنار این، روند افزایشی قیمت در یک ماه گذشته موجب شده بخشی از تقاضای آتی زودتر از موعد وارد بازار شود. قیمت دلار در یک ماه گذشته حدود 200 تومان بالاتر رفته و از دو کانال 3 هزار و 700 و 3 هزار و 800 تومان عبور کرده است. در این شرایط، به گفته فعالان، بخشی از تقاضای آتی به دلیل هراس از افزایش قیمت بیشتر تصمیم گرفته است که زودتر از موعد وارد بازار شود تا از رشد بیشتر قیمت متضرر نشود. این در حالی است که گروهی نیز تقاضای خود را به تعویق انداخته‌اند، این دسته در انتظار کاهش قیمت‌های بازار هستند.

کاهش صادرات پتروشیمی‌ها: برخی فعالان اعتقاد دارند که در کنار افزایش تقاضا، کاهش عرضه ارز نیز عامل مهمی بوده است که در سرعت گرفتن رشد دلار اثرگذار عمل کرده است. این ادعا را نمی‌توان ثابت کرد، ولی بررسی آمارهای صادرات نشان‌دهنده آن است که با وجود مثبت بودن تراز تجاری در 7 ماهه ابتدایی سال، میزان صادرات پتروشیمی‌ها در این بازه زمانی نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش پیدا کرده است. براساس آمار گمرک ایران، صادرات پتروشیمی‌ها در 7 ماه ابتدایی سال 95 نسبت به همین بازه زمانی در سال گذشته 1/ 8 درصد کاهش پیدا کرده و از 8 هزار و 205 میلیون دلار به 7 هزار و 534 میلیون دلار رسیده است. البته در همین بازه زمانی، میزان صادرات میعانات گازی 43 درصد رشد نشان می‌دهد، ولی به نظر می‌رسد، مبادی تامین عرضه ارز بیشتر مربوط به صادرات پتروشیمی‌ها است. در کنار این، اتفاقی که رخ داده آن است که جدا از حجم صادرات پتروشیمی‌ها، ورودی ارز پتروشیمی‌ها نیز تا حدودی تضعیف شده است.

 

 

یک نشست ویژه

با توجه به اطلاعات به دست آمده به دلیل مشکلات پیش آمده در ورودی ارز پتروشیمی‌ها، قرار است این هفته جلسه‌ای برگزار شود که خروجی آن به احتمال زیاد تقویت سمت عرضه ارز خواهد بود تا بتواند تقاضای قوت گرفته بازار را پاسخ بدهد. براساس خبرها، به دستور رئیس‌کل بانک مرکزی، بخش ارزی با صادرکنندگان پتروشیمی در این هفته جلسه‌ای خواهند داشت تا زمینه تقویت سمت عرضه فراهم و موانع احتمالی در این راه برداشته شوند. احتمالا خروجی نشست امکان ارزآوری پتروشیمی‌ها به داخل را بیشتر خواهد کرد. در گذشته نیز چنین مشکلی در ورودی ارز پتروشیمی‌ها به‌وجود آمد و بازار دچار نوسان شد، ولی پس از پیگیری‌های رئیس کل بانک مرکزی این مشکل برطرف شد و پس از آن بازار روند باثباتی پیدا کرد.

 

 

شناسایی ریشه‌های نوسان

در حال حاضر نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی به سیاست‌گذار ارزی معطوف شده است که نوسانات بازار را مدیریت کند. با این وجود، سیاست‌گذار زمانی می‌تواند نوسانات قیمت را مدیریت کند که روندهای حاکم بر بازار به‌طور صحیحی شناسایی شوند. در این شرایط، مهم‌ترین سوال این است که آیا گروهی از سفته‌بازها با هم هماهنگ شده‌اند و به‌دنبال تحریک قیمت‌ها هستند یا روند‌های گذشته و انتظارات پیش‌رو موجب شده این ذهنیت در بازار شکل بگیرد که قیمت ارز پایین‌تر از ارزش واقعی آن است و امکان افزایش دارد. در واقع، در اولین گام باید منشا افزایش نوسان تشخیص داده شود که آیا ریشه وقوع نوسان ارادی است یا ناشی از فعل‌وانفعالات درونی بازار است.

به گفته برخی کارشناسان، رفتارها و قیمت‌گذاری‌های گذشته به گونه‌ای بوده که این سیگنال را به معامله‌گران بازار منتقل کرده است که ارز پتانسیل افزایش بیشتر قیمت را دارد. به باور این دسته، محافظه‌کاری در تنظیم سیاست‌های ارزی، به‌خصوص ثابت نگه‌داشتن نرخ در دوره‌های گذشته زمینه‌ساز شکل‌گیری این ذهنیت بوده است. در این شرایط، از آنجا که نحوه قیمت‌گذاری بیشتر ثابت بوده است، معامله‌گران زمانی که احساس می‌کنند فضا برای افزایش بیشتر قیمت فراهم شده است، سعی می‌کنند وارد بازار شوند تا ظرفیت افزایشی که از قبل خالی مانده است را پر کنند. منتها تفاوت در آنجا است که در این مقطع این ظرفیت با سرعت و نوسانات بیشتری پر می‌شود. در این شرایط، در حالی که برخی فعالان، سفته‌بازان را علت نوسان معرفی کرده‌اند، می‌توان آنها را جزیی از واکنش به نوسان بازار دانست. به‌عنوان مثال، برخی فعالان، رشد نرخ حواله درهم را عامل افزایش قیمت دلار عنوان کرده‌اند. در حالی که عده‌ای این رشد را عمدی ارزیابی کرده‌اند، رفتارهای بازارساز نشان می‌دهد این ادعا چندان محکم نیست و علت رشد قیمت را بیشتر می‌توان در کاهش ورودی ارز پتروشیمی‌ها جست‌وجو کرد. در واقع رشد درهم کمتر می‌تواند ناشی از رفتارهای سفته‌بازانه بوده باشد و تنها به دلیل ایجاد زمینه‌های افزایشی، قیمت رشد کرده است، منتها در این شرایط، نوسان‌گیران نیز از فرصت استفاده کرده و همراه جریان افزایشی بازار شده‌اند. حتی برخی معامله‌گران تصور کرده‌اند که با توجه به شوک ترامپ و همزمانی با اثر ژانویه بهتر است که ارز خود را نگه دارند و در آینده آن را با قیمت بالاتری به فروش برسانند. در کنار این، بخشی از تقاضا ممکن است به دلیل روند قیمت زودتر وارد بازار شده باشد. در نتیجه، سفته‌بازان نیز که مشاهده کردند نوسان قیمت‌ها بالاتر رفته است، فعالیت خود را افزایش دادند. در واقع به زبان ساده می‌توان گفت که نوسان‌گیران خود با روند افزایشی بازار همراه شده‌اند، روند افزایشی که زمینه‌های آن در بازار وجود داشت. در این شرایط افزایش قیمت را بیشتر می‌توان غیرارادی و تابع شرایط دانست تا اینکه آن را به حرکات ارادی نوسان‌گیران نسبت داد. البته نمی‌توان منکر این شد که سفته‌بازان و نوسان‌گیران نیز از شرایط نوسانی ایجاد شده نهایت استفاده را برده‌اند.

 

 

راهکارهای سیاست‌گذار برای مدیریت نوسان

اگر بپذیریم که پاسخ سوال علت نوسان مساله دومی است(یعنی وجود ذهنیت‌های افزایشی در کنار همراهی نوسان گیران)، سیاست‌گذار ارزی باید چه سیاستی را اتخاذ کند؟ در این مسیر، چند راهکار کوتاه‌مدت وجود دارد. مهم‌ترین نکته‌ای که کارشناسان پیشنهاد می‌دهند، سیاست‌گذار به آن توجه ویژه‌ای مبذول دارد، نگاه ویژه به روند قیمت‌ها و تلاش برای مدیریت نوسان است. در واقع، بازارساز باید سعی کند به جای کنترل قیمت‌ها، دامنه نوسان را کاهش دهد تا مانند گذشته تغییرات قیمت محدود شود. با کاهش دامنه نوسان، ثبات به آرامی به بازار بازخواهد گشت و نوسان‌گیران نیز به تبع شرایط جدید از بازار خارج خواهند شد. در واقع، بهتر است که بازارساز به جای اصرار بر کنترل قیمت‌ها، اقدام به مدیریت نوسانات کند. دومین نکته آن است که بازارساز سعی کند به‌جای مداخله، بازار را با اهرم انتظارات و علامت‌ها مدیریت کند. بخشی زیادی از آرامش ایجاد شده در بازار در سال‌های اخیر ناشی از مثبت شدن انتظارات بود و این به بازارساز و سیاست‌گذار کمک می‌کرد. راهکار سومی که از سوی کارشناسان پیشنهاد شده است، توجه به سبد ارزها به‌جای معطوف شدن به یک ارز است. در روزهای گذشته، ارزش ریال همزمان با تضعیف در برابر دلار در مقابل سایر ارزها نیز تضعیف شد. این در حالی است که در بازارهای جهانی، ارزش بسیاری از ارزها در برابر دلار تضعیف شده است. تضعیف ارزش سایر ارزها در برابر دلار و تقویت آنها در برابر ریال می‌تواند زمینه‌های آربیتراژی رادر بازار فراهم کند.

در نتیجه، بهتر است که توجه بیشتری به این تغییر و تحولات برای جلوگیری از نوسانات احتمالی شود. در کنار این راه کارهای کوتاه‌مدت که از نظر کارشناسان به کاهش دامنه نوسان کمک می‌کند، بازارساز باید راهکارهای میان‌مدت و درازمدت را نیز مدنظر قرار دهد. در این شرایط، مهم‌ترین نکته آن است که مداخله در بازار ارز نباید به‌گونه‌ای باشد که به بهای اتمام ذخایر ارزی تمام شود. «دنیای اقتصاد» بارها به نقل از کارشناسان به این موضوع اشاره کرده است و در حال حاضر که بازار در زمان حساسی به‌سر می‌برد، توجه به این نکته بیش از سایر مقاطع ضروری است. در کنار سیاست‌های ارزی، بازارساز در درازمدت برای جلوگیری از افزایش دامنه نوسان باید به سیاست‌های پولی و مالی نیز توجه کند. از جمله راهکارهای بلندمدتی که سیاست‌گذار می‌تواند به آنها توجه کند، می‌توان موارد زیر را برشمرد: حفظ استقلال نسبی سیاست پولی و سیاست مالی، حفظ قدرت رقابتی تولید ملی در برابر رقبای خارجی و کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد کلان نسبت به بروز شوک‌های نفتی. با این حال آنچه در شرایط فعلی اهمیت ویژه‌ای دارد آن است که بازارساز با یک مداخله هدفمند و مشخص دامنه نوسانات راکاهش دهد و پس از آن وارد بحث‌های عمیق‌تر برای جلوگیری از تکرار سریال افزایشی‌های نوسانی شود. البته در میان مدت توجه به این نکته نیز اهمیت دارد که مدیریت بازار غیررسمی ارز باید متنوع و ابتکاری باشد و طبیعتا تنها با استفاده از حضور مداخله‌ای، بازار قابل مدیریت نیست. به نظر می‌رسد معاونت ارزی باید در این نقش به لحاظ محتوایی و فرمی تغییراتی را انجام دهد.

طلا در محدوده 1170 دلار ماند

13950806 2

 

اونس طلا در هفته‌ای که میان ماه‌های یازدهم و دوازدهم میلادی تقسیم شده بود، حدود نیم درصد دیگر از ارزش خود را از دست داد. هر اونس فلز زرد که دو هفته پیش روی قیمت 1184 دلار ایستاده بود، هفته گذشته تا بهای 1177 دلار پایین آمد. با این همه، اونس در روز آخر توانست به کمک داده‌های اقتصادی آمریکا از کف 10 ماهه رشد کند.این روند افت در حالی رقم خورد که اونس در ماه نوامبر حدود 9 درصد از ارزش خود را از دست داد تا ورودی ناامیدانه به ماه دسامبر داشته باشد. بازارهای جهانی در اولین هفته کاری کامل ماه آخر سال 2016 به داده‌های هفتگی واکنش نشان خواهند داد اما بیش از هر چیزی در انتظار نشست کمیته بازار آزاد فدرال‌رزرو آمریکا در میانه ماه خواهند بود. این کمیته سیاست‌گذار پولی می‌تواند با تصویب افزایش نرخ بهره وجوه فدرال روندها را متاثر کند. انقباض پولی در آمریکا به نفع دلار و به ضرر طلا خواهد بود.

اونس طلا هفته گذشته را با رشد آغاز کرد و با رشد نیز به پایان برد، ولی در روزهای میان دوشنبه و جمعه چنان افتی را تجربه کرد که کل هفته را تحت‌تاثیر قرار داد. اونس طلا در نخستین روز هفته میلادی با 9 دلار رشد به بهای 1193 دلار رسید، رشدی که عمدتا ناشی از جهش اصلاحی قیمت‌ها در واکنش به فشار فروش پیش از آن بود. جمعه دو هفته پیش، اونس به کف 10 ماهه رفته بود. روز سه‌شنبه افت اصلاحی شاخص دلار که اخیرا به‌شدت تقویت شده است، به طلا کمک کرد اما افت بهای نفت خام به ضرر فلز زرد کار کرد. افت بهای نفت به دلیل امیدوار نبودن به نتیجه نشست اوپک بود که قرار بود در مورد حفظ سطح تولید بحث کند. دیگر عامل فشار بر طلا در روز سه‌شنبه عملکرد خوب بازارهای سهام بود. بازارهای سهام به ادامه احیای اقتصاد آمریکا امیدوار شده‌اند. عوامل کاهشی قیمت نهایی اونس را در روز دوم به 1188 دلار رساندند. روز سوم روز افت اونس تا قیمت 1173 دلار بود تا اونس دوباره به کف 10 ماهه برود. مهم‌ترین عامل فشار بر طلا در روز چهارشنبه، قدرت نمایی دوباره دلار و همچنین ادامه رشد شاخص‌های بورسی بود. روند افت روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه به پنج‌شنبه هم منتقل شد تا اونس در روز چهارم به قیمت 1171 دلار برسد. اتفاق جالب بازار فلزهای گرانبها در این روز آن بود که با وجود رشد بسیار قابل‌توجه بهای نفت خام، طلا 2 دلار افت بها را تجربه کرد.

بازارهای انرژی در این روز به خبر آخر وقت چهارشنبه واکنش نشان دادند. چهارشنبه اعلام شد که اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت بر سر کاهش تولید به توافق رسیده‌اند. پایگاه اینترنتی کیتکو در توضیح کمک نکردن نفت به طلا در روز پنج‌شنبه نوشت: «این به آن معنا است که تحلیلگران فنی بازار را در دست خود نگه داشته‌اند.» با این همه، روز جمعه کمک دیگری برای طلا فراهم شد که به رشد 6 دلاری بهای اونس انجامید. روز جمعه، گزارش اشتغالزایی اقتصاد آمریکا در ماه نوامبر منتشر شد که داده‌های اندکی بدتر از انتظارات داشت تا کمک کوچکی برای طلا فراهم شود. شاخص دلار در این روز به‌شدت افت کرد تا طلا هم از این افت و هم از رشد بهای نفت سود ببرد. نفت خام روز جمعه شاهد تعدیل قیمت‌ها بود، اما چشم‌انداز بهای نفت خام با توجه به توافق اوپک خوب است. روند افت نوامبر و همین‌طور هفته گذشته، باعث شده سرمایه‌های خرد به رشد طلا در هفته جدید کاری امیدی نداشته باشند. با این همه، کارشناسان حرفه‌ای انتظار دارند که در نخستین هفته کاری کامل دسامبر، بازار شاهد جهش اصلاحی باشد. برای اطلاع از جزئیات پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت، گزارش فردای «دنیای اقتصاد» را بخوانید.

معادله سه مجهولی در بازار طلا

13950909 1

 

افت بهای نفت خام عمدتا فلز زرد را نیز تحت فشار می‌گذارد، اما روز دوشنبه نگرانی‌های نفتی باعث افت شاخص دلار شد تا طلا از کف 9 ماهه بالا بیاید. این به آن معنا است که بازار فلزهای گرانبها فعلا درگیر عوامل خارجی مبهم است، زیرا نه روند بهای نفت قطعیتی دارد، نه روند دلار ایالات‌متحده. از سوی دیگر گرایش فنی اونس هم مشخص نیست زیرا افت شدید آن در هفته‌های گذشته به وجهه آن آسیب وارد کرده، اما تجربه کف قیمت، اصلاح روند را محتمل نگه داشته است. اینها یعنی معامله‌گران طلا فعلا در معادلات خود با سه مجهول روبه‌رو هستند.

صبح روز گذشته، دلار شاهد بیشترین افت روزانه خود در حدود یک ماه گذشته بود چراکه قیمت نفت متاثر از تردید نسبت به توان «اوپک» برای بالا بردن قیمت ها، کاهش یافت و معامله‌گران بازار ارز و بورس از امید خود به «تورم ترامپی» کاستند. برنامه‌های بلندپروازانه ترامپ بازارهای سهام را امیدوار کرده اما یکی از بزرگ‌ترین امیدها رشد تورم در آمریکاست، امری که افت بهای نفت مانع آن خواهد بود. اگر تورم در بزرگ‌ترین اقتصاد جهان به سطح مطلوبی نرسد، انقباض پولی دشوار خواهد شد و با تعویق یا حرکت کند رشد نرخ‌های بهره در آمریکا، دلار بخشی از قدرت خود را از دست خواهد داد. شاخص دلار که هفته گذشته روی عدد 49/ 101 واحد ایستاده بود، صبح اولین روز هفته میلادی تا کف 65/ 100 واحد هم پایین آمد، گرچه از کف روزانه خود رشد کرد. به این ترتیب، اونس طلا هم که هفته گذشته روی قیمت 1184 دلار ایستاده بود، صبح دوشنبه تا بهای 1198 دلار اوج گرفت، گرچه از این اوج روزانه پایین آمد. قیمتی که تا ساعت30: 7 عصر به وقت تهران برای اونس ثبت شد، 1189 دلار بود، البته هم اکنون که شما این گزارش را می‌خوانید ممکن است قیمت متفاوتی به‌عنوان قیمت نهایی نخستین روز کاری هفته جدید رقم خورده باشد.

 

نفت و طلا

در حالی که اجلاس رسمی اوپک روز 30 نوامبر برگزار می‌شود و مهم‌ترین دستورکار آن تصویب طرح کاهش تولید نفت است، چانه‌زنی‌ها برای رسیدن به اجماع کلی از دوشنبه 28 نوامبر آغاز شد تا بازارها تحت‌تاثیر این تحولات قرار بگیرند. وزرای نفت الجزایر و ونزوئلا روز گذشته با وزیر انرژی روسیه دیدار کردند. به گزارش «ایسنا» به نقل از بلومبرگ، اوپک تاکنون سابقه همکاری با کشورهای غیرعضو این سازمان در زمینه کاهش تولید نفت را داشته است و هم اکنون نیز در پی جلب حمایت کشورهای تولید‌کننده غیرعضو اوپک، برای کاهش تولید نفت است. روسیه اعلام کرده در صورتی با اوپک همکاری می‌کند که اعضای این سازمان بتوانند به توافقی درباره کاهش تولید نفت برسند. این کشور بیشتر ترجیح می‌دهد تولید خود را در سطح کنونی یازده میلیون و ٢٠٠ هزار بشکه در روز تثبیت کند. اعضای اوپک دو ماه پیش در نشست الجزیره توافق کردند سطح تولید نفت خود را محدود کنند، اما برای ایران، لیبی و نیجریه با توجه به شرایط خاص آنها استثنا قائل شدند.

موسسه مالی گلدمن ساکس آمریکا در تازه‌ترین گزارش خود روند نوسانات قیمت طلا و نفت در سال 2017 میلادی را پیش‌بینی کرده است. به گزارش پایگاه اینترنتی «مارکت واچ»، موسسه مالی گلدمن ساکس پیش‌بینی کرده میانگین قیمت هر بشکه نفت سبک آمریکا از حدود 45 دلار کنونی به کمتر از 45 دلار در سه ماه نخست سال آینده میلادی خواهد رسید و این رقم به ترتیب در سه ماه دوم، سوم و چهارم به 50 ، 55 و 60 دلار می‌رسد. قیمت هر اونس طلا نیز در بازار لندن در سه ماه نخست سال آینده به 1280 دلار خواهد رسید و در سه ماه دوم اونس در همین سطح باقی خواهد بود ولی در سه ماه سوم به کمتر از 1265 دلار کاهش خواهد یافت و تا سه ماه پایانی 2017 نیز به کمتر از 1250 دلار کاهش می‌یابد.

 

طلای آمریکایی

به گزارش سایت طلا به نقل از پایگاه اینترنتی «بولیون دسک»، موسسه مالی «ام‌کی‌اس سوئیس» صبح دیروز اعلام کرد که کاهش ارزش دلار آمریکا مهم‌ترین عامل افزایش نسبی قیمت جهانی طلا بوده است. از سوی دیگر موسسه مالی «کردیت سوئیس» هم اعلام کرده ارزش دلار در شرایط کنونی در حال تثبیت شدن است. البته به نظر می‌رسد با توجه به سیاست‌های اقتصادی دولت جدید آمریکا و بهبود شرایط رشد اقتصادی و تورم، فدرال رزرو مجبور به افزایش بیشتر نرخ بهره در سال 2017 شود و این مساله در نهایت موجب افزایش بیشتر ارزش دلار خواهد شد. کمیته بازار آزاد فدرال رزرو آمریکا که کمیته سیاست‌گذار پولی بانک مرکزی این کشور است در نشست 14 دسامبر تصمیم نهایی درباره نرخ بهره را اتخاذ خواهد کرد. نظرسنجی موسسه «سی‌ام‌ئی» نشان می‌دهد که احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست دسامبر به بیش از 93 درصد رسیده است. صبح دوشنبه، تازه‌ترین تحلیل فنی «وانگ تائو» نشان می‌دهد قیمت جهانی طلا در کوتاه مدت در دامنه 1172 تا 1210 دلار در هر اونس در نوسان خواهد بود. تحلیل کارشناسان اقتصادی نشان می‌دهد انتشار آمارهای مهم در آمریکا از جمله وضعیت اشتغال و بیکاری در ماه نوامبر تاثیر زیادی بر نوسانات قیمت طلا در روزهای آینده خواهد داشت. پایگاه اینترنتی اینوستینگ صبح دوشنبه نوشت، ادامه روند صعودی ارزش دلار و گمانه‌زنی‌های مربوط به افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست دسامبر تاثیر زیادی بر کاهش قیمت طلا در روزهای اخیر داشته است. تقاضای مکان امن سرمایه‌گذاری برای طلا از زمان اعلام نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا با افت شدیدی روبه‌رو شده است. البته برخی کارشناسان اقتصادی بر این باورند که در صورت اجرای سیاست‌های ترامپ، رشد اقتصادی و نرخ تورم آمریکا با افزایش روبه‌رو خواهد شد و این مساله در نهایت به نفع تقاضا و قیمت طلا خواهد بود. تازه‌ترین نظرسنجی اینوستینگ هم نشان می‌دهد احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست دسامبر به بیش از 95درصد رسیده است.

 

داده‌های هفته

طلا به شدت در برابر نوسانات نرخ بهره و ارزش دلار آمریکا حساسیت نشان می‌دهد. در هفته پیش‌رو، سرمایه‌گذاران بین‌المللی منتظر انتشار آمارهای مهم اقتصادی در آمریکا هستند. آمارهای اشتغال در ماه نوامبر و رشد اقتصادی در سه ماه سوم امسال و وضعیت تولیدات صنعتی تاثیر زیادی بر روند قیمت طلا خواهد داشت. روز سه شنبه ژاپن و آلمان نیز آمارهای مهم اقتصادی را اعلام خواهند کرد و ویلیام دادلی از مقام‌های ارشد فدرال رزرو آمریکا درباره وضعیت نرخ بهره و اوضاع اقتصادی سخنرانی خواهد داشت. روز چهارشنبه منطقه یورو آمارهای تورم را منتشر می‌کند و موسسه «ای‌دی‌پی» نیز آمارهای اشتغال بخش‌خصوصی آمریکا را اعلام خواهد کرد. روز پنج‌شنبه نیز چین و بریتانیا آمارهای تولیدات صنعتی را اعلام خواهند کرد. در نهایت روز جمعه وزارت کار آمریکا آمارهای اشتغال و بیکاری ماه نوامبر را منتشر می‌کند که مهم‌ترین داده هفته خواهد بود. به نظر می‌رسد وضعیت تقاضای فیزیکی کشورهای نوظهور و در حال توسعه نیز تاثیر زیادی بر روند نوسانات قیمت طلا در روزهای آینده خواهد داشت.

آرشیو نرخ ارز

آدرس: تهران، خیابان میرداماد ، جنب بازار بزرگ میرداماد  ، صرافی ارز ایران  پلاک 2

تلفن تماس: 42928 - 021

ایمیل: info@arziranexchange.com

کانال تلگرام صرافی ارز ایران صرافی ارز ایران صرافی ارز ایران  صرافی ارز ایران  

 

   صرافی ارز ایران

   نمایش لحظه ای نرخ ارز و سکه

 © تمامی حقوق این وب سایت محفوظ و متعلق به شرکت تضامنی تحیری و شرکاء با نام تجاری "صرافی ارزایران" است 

  طراحی توسط مثلث